Trước khi bấm mua, nhiều người có thói quen nhắn tin hỏi shop: còn hàng không, giá bao nhiêu, màu nào đẹp, có bớt không. Khung chat giữa người mua và người bán vì thế chứa đủ mọi cung bậc, từ những câu hỏi ngắn nhất thế giới như "giá?" tới những cuộc tư vấn kéo dài cả buổi tối.
Mười một mẩu chuyện vui tự viết dưới đây là những cuộc trò chuyện như vậy, kể từ cả hai phía. Người bán trong chuyện kiên nhẫn, người mua thật thà, còn bàn phím tự sửa chữ và tin nhắn tự động thì góp phần tạo nên tình huống. Cuối bài, phần "chuyện thật đằng sau" gợi ý cách hỏi hàng nhanh, rõ và an toàn.
Hỏi giá
Câu hỏi phổ biến nhất trong mọi khung chat bán hàng chỉ gồm một chữ. Nó ngắn, nhưng đằng sau là cả một câu chuyện.
Giá ghi to trên ảnh
Tũn thấy chiếc đèn bàn đẹp, nhắn ngay: "Giá bao nhiêu shop?". Người bán gửi lại đúng tấm ảnh ấy, khoanh tròn đỏ con số một trăm tám mươi nghìn ở góc ảnh, viết to gần bằng cái đèn. Tũn phóng to tấm ảnh, nhìn thấy con số, ngượng ngùng gõ: "À em thấy rồi ạ". Người bán trả lời: "Dạ không sao, nhiều bạn cũng không thấy, shop đang tính viết to hơn nữa". Tuần sau, Tũn quay lại cửa hàng, thấy ảnh mới có con số to chiếm nửa khung hình. Tũn tự hào nghĩ mình đã góp phần cải tiến cách bán hàng.
Giá rồi im lặng
Chị chủ một cửa hàng nhỏ bán đồ len kể: mỗi ngày chị nhận vài chục tin nhắn chỉ có một chữ "giá?". Chị trả lời đầy đủ: giá, màu, size, thời gian giao. Người hỏi thả một chữ "ok" rồi biến mất. Lâu dần chị không buồn nữa, coi như mình đang tặng thông tin cho những người khách đi dạo. Chị vẫn trả lời từng tin, còn thêm câu "chúc bạn ngày vui". Một hôm, có người nhắn: "Ba tháng trước mình hỏi giá rồi im, nay mình quay lại mua ba cái". Chị chủ vui cả ngày, bảo "ok" hoá ra không phải dấu chấm hết, chỉ là dấu phẩy rất dài.
Tin nhắn tự động
Nhiều cửa hàng cài sẵn tin trả lời tự động để khách không phải chờ trong im lặng. Có điều tin tự động không biết thời gian thật trôi như thế nào.
Trả lời ngay trong ba ngày
Na nhắn hỏi chiếc túi còn màu nâu không. Chưa đầy một giây sau đã có tin trả lời: "Cảm ơn bạn đã nhắn tin! Shop sẽ phản hồi bạn ngay ạ". Na vui vẻ chờ. Một tiếng trôi qua. Một ngày trôi qua. Đến ngày thứ ba, người bán nhắn: "Dạ màu nâu còn ạ, xin lỗi bạn, mấy hôm nay shop đi đám cưới ở quê". Na bật cười, chúc mừng cửa hàng. Na đặt túi, rồi nghĩ thầm: chữ "ngay" của tin nhắn tự động và chữ "ngay" của con người thật khác nhau, nhưng ai đi đám cưới thì cũng đáng được thông cảm.
Hai giờ sáng còn ai thức
Bin mất ngủ, hai giờ sáng nhắn hỏi một cửa hàng xem chiếc áo hoodie còn size L không, không mong được trả lời. Ba mươi giây sau, người bán nhắn lại: "Dạ còn ạ, anh lấy màu gì ạ?". Bin giật mình, hỏi: "Shop chưa ngủ à?". Người bán: "Dạ em đang đóng hàng cho đợt sáng mai, anh cũng chưa ngủ ạ?". Hai người lạ trò chuyện về chuyện thức khuya mười phút. Bin đặt áo. Sáng hôm sau, cửa hàng gửi tin nhắn tự động: "Shop mở cửa từ tám giờ, cảm ơn bạn đã ghé thăm". Bin không biết có nên kể cho tin nhắn tự động nghe chuyện đêm qua không.
Bàn phím tự sửa chữ
Bàn phím điện thoại rất muốn giúp người dùng, nên thỉnh thoảng nó tự sửa một chữ thành chữ khác. Ý tốt ấy làm nhiều cuộc hỏi hàng đi chệch hướng.
Chảo thành cháo
Mít gõ: "Cho em hỏi cái chảo chống dính này nấu được trên bếp từ không ạ?". Bàn phím tự sửa, tin nhắn gửi đi thành: "Cho em hỏi cái cháo chống dính này nấu được trên bếp từ không ạ?". Người bán đọc, nghĩ một lúc, rồi trả lời rất khéo: "Dạ bên em không bán cháo ạ, nhưng chảo nhà em nấu cháo không dính, dùng được bếp từ ạ". Mít đọc lại tin nhắn của mình, cười một mình, gửi thêm: "Em xin lỗi, bàn phím đói bụng". Người bán thả biểu tượng cười, Mít đặt luôn hai cái chảo.
Màu be thành màu đen
Chị Lan ngại gõ chữ, gửi tin nhắn thoại: "Em ơi chị lấy cái áo màu be nhé". Người bán nghe trong lúc đang ở chỗ ồn, nghe thành "màu đen", xác nhận nhanh: "Dạ chị lấy màu đen ạ". Chị Lan đọc thấy "dạ" là yên tâm, không đọc phần còn lại. Áo đen về. Chị Lan nhắn thoại: "Em ơi chị bảo màu be cơ mà". Người bán nghe lại tin cũ, xin lỗi, đổi ngay. Lần sau, chị Lan vẫn nhắn thoại, nhưng kết thúc bằng câu: "Em nhắn lại bằng chữ cho chị nhé". Người bán gõ lại đầy đủ, và từ đó không còn chiếc áo nào đổi màu dọc đường.
Tư vấn và mặc cả
Khung chat không chỉ để hỏi giá. Nhiều người bán tư vấn tận tình như bạn thân, còn nhiều người mua vẫn giữ thói quen mặc cả như ngoài chợ.
Tư vấn một buổi tối
Su nhắn hỏi chiếc váy để mặc đi đám cưới bạn. Người bán hỏi lại đám cưới tổ chức buổi nào, ở đâu, Su định đi giày gì, tóc dài hay ngắn. Rồi người bán gửi ba gợi ý phối đồ, kèm ảnh chụp thật. Hai bên nhắn qua lại cả buổi tối. Su cảm ơn rối rít, rồi thú thật là sau khi xem ảnh, Su thấy chiếc váy khác của một cửa hàng khác hợp hơn. Người bán không buồn, nhắn lại: "Không sao chị ơi, chị mặc gì đẹp là được, chúc chị đi đám cưới vui". Một tháng sau, Su quay lại cửa hàng ấy mua hai chiếc áo, vì nhớ mãi câu chúc.
Bớt năm nghìn
Anh Khoa có thói quen mặc cả ở chợ, sang mua online vẫn giữ. Anh nhắn: "Bớt cho anh năm nghìn nhé em". Người bán trả lời: "Dạ giá niêm yết rồi ạ, em không bớt được, nhưng em tặng anh kèm kẹo". Anh Khoa đồng ý, nghĩ chắc một hai viên. Hàng về, trong hộp có một túi kẹo gừng nhỏ, đếm được mười hai viên, kèm tờ giấy viết tay: "Không bớt được tiền nhưng bớt được ho". Anh Khoa ăn kẹo cả tuần, rồi kể với bạn: "Mặc cả online không được tiền, nhưng được thứ khác". Lần sau anh không hỏi bớt nữa, chỉ hỏi "có kẹo không em".
Xưng hô và ảnh thật trong khung chat
Người bán không nhìn thấy người mua, người mua không chạm được vào món hàng. Hai bên đều phải đoán qua cái tên, tấm ảnh đại diện và vài bức ảnh chụp vội, mà phỏng đoán thì không phải lúc nào cũng đúng.
Chị yêu và chú Sáu
Chú Sáu sáu mươi tuổi, ảnh đại diện là một chậu lan tím. Chú nhắn hỏi mua bình tưới cây. Người bán trả lời ngọt ngào: "Dạ chị yêu ơi, bình này còn ba màu ạ". Chú Sáu đọc, cười khà khà, gọi cả nhà ra xem. Chú nhắn lại: "Chú năm nay sáu mươi rồi cháu ạ, chậu lan là của chú trồng". Người bán xin lỗi rối rít: "Dạ cháu xin lỗi chú, lan chú trồng đẹp quá cháu nhìn nhầm". Chú Sáu mua bình tưới, còn gửi kèm ảnh cả vườn lan cho người bán xem. Hai bên thành người quen, mỗi mùa lan nở chú lại nhắn khoe.
Bạn hay anh hay em
Na mới mở cửa hàng online bán đồ handmade, không biết xưng hô với khách thế nào cho đúng. Na gọi một khách là "bạn", hoá ra khách là cô giáo cũ cấp hai. Na gọi khách khác là "chị", hoá ra là em học lớp mười. Na nghĩ ra cách: bắt đầu mọi cuộc trò chuyện bằng "Dạ shop chào mình ạ", để khách tự xưng trước rồi mới theo. Cách này hiệu quả, đến khi một khách trả lời: "Chào mình, mình là mình đây". Na nhìn câu đó năm phút, rồi gửi một biểu tượng mặt cười. Khách gửi lại một biểu tượng mặt cười. Cuộc mua bán diễn ra trọn vẹn bằng biểu tượng.
Ảnh thật dưới đèn vàng
Tèo nhờ người bán chụp ảnh thật chiếc áo len màu xanh rêu. Người bán gửi ảnh chụp buổi tối dưới đèn vàng, áo trông như màu nâu. Tèo hỏi chụp lại ban ngày giúp được không. Hôm sau người bán gửi ảnh chụp ngoài nắng, áo trông như xanh lá cây. Tèo gửi cả hai ảnh vào nhóm chat gia đình hỏi ý kiến. Mẹ bảo xanh, bố bảo nâu, em gái bảo trông như màu rêu thật. Tèo đặt mua, áo về đúng màu xanh rêu như em gái nói. Sau lần ấy, nhà Tèo phân công: muốn biết màu thật của món gì, hỏi em gái.
Chuyện thật đằng sau: hỏi hàng nhanh, rõ và an toàn
Đọc mô tả trước khi hỏi. Giá, kích thước, chất liệu, màu còn hàng thường đã có trong phần mô tả và ảnh. Đọc trước giúp bạn chỉ hỏi những điều còn thiếu, người bán trả lời nhanh hơn và bạn đỡ phải chờ.
Hỏi bằng con số và câu đầy đủ. Thay vì "giá?" hay "còn không?", hãy hỏi "áo này màu xanh size M còn không, dài áo bao nhiêu". Câu hỏi rõ giúp người bán trả lời một lần là đủ, tránh qua lại nhiều lượt.
Xin ảnh thật ở ánh sáng ban ngày. Khi màu sắc quan trọng, xin ảnh chụp gần cửa sổ, không dùng bộ lọc. Có thể nhờ chụp cạnh một vật quen thuộc để biết kích thước.
Nhắn lại thoả thuận bằng chữ. Nếu trao đổi bằng tin nhắn thoại hoặc gọi điện, nhắn lại một dòng tóm tắt: món gì, màu gì, size gì, giá bao nhiêu, giao khi nào. Dòng này giúp cả hai bên tránh hiểu nhầm.
Giữ an toàn khi thanh toán. Ưu tiên đặt và trả tiền qua hệ thống của nơi bán thay vì chuyển khoản riêng cho người lạ. Không bấm vào đường link lạ người bán gửi, không đọc mã xác thực cho bất kỳ ai, và cẩn thận với lời mời "chuyển khoản trước để giữ hàng giá rẻ".
Giữ lịch sự với người bán. Phía bên kia khung chat là một người thật, có khi đang đóng hàng lúc nửa đêm. Một lời chào, một lời cảm ơn khiến cuộc trao đổi dễ chịu hơn, và nhiều khi còn được thêm kẹo.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao nhắn "giá?" lại hay bị trả lời chậm?
Người bán nhận nhiều tin nhắn giống nhau mỗi ngày, và nhiều cửa hàng ưu tiên trả lời câu hỏi đầy đủ trước. Giá thường đã có trong ảnh hoặc mô tả, nên đọc trước rồi hỏi điều còn thiếu như màu, size, thời gian giao sẽ được trả lời nhanh và đúng ý hơn.
Tin nhắn tự động của shop có nghĩa là có người đọc chưa?
Chưa chắc. Tin tự động thường được gửi ngay khi bạn nhắn, kể cả lúc không có ai trực. Người thật sẽ trả lời sau, tuỳ giờ làm việc của cửa hàng. Nếu gấp, xem giờ làm việc được ghi trên trang hoặc chọn cửa hàng khác.
Mặc cả khi mua online có được không?
Một số người bán nhỏ trên mạng xã hội có thể linh hoạt, nhất là khi mua nhiều. Còn ở nhiều cửa hàng trên sàn mua sắm, giá đã niêm yết và khuyến mãi đi theo mã giảm giá. Hỏi nhẹ nhàng thì không sao, nhưng nên tôn trọng nếu người bán từ chối.
Có nên chuyển khoản trước theo yêu cầu của người bán lạ?
Nên rất cẩn thận. Với người bán chưa có uy tín rõ ràng, ưu tiên thanh toán qua hệ thống của nơi bán hoặc trả khi nhận hàng. Không bấm đường link lạ, không đọc mã xác thực cho ai. Lời mời chuyển khoản gấp để giữ giá rẻ là dấu hiệu cần dừng lại kiểm tra.
Nhắn tin thoại với shop có tiện hơn gõ chữ không?
Tin nhắn thoại nhanh với người ngại gõ, nhưng dễ nghe nhầm khi đối phương ở chỗ ồn. Sau khi trao đổi bằng giọng nói, nên nhắn lại một dòng chữ tóm tắt món hàng, màu, size và giá để cả hai bên cùng xác nhận.
