Kẹt xe giờ cao điểm là lúc hai mươi phút đường đi biến thành một tiếng, chiếc xe máy thành cái ghế ngồi chờ và cả trăm con người cùng nhìn chằm chằm vào một cột đèn. Không ai thích cảnh đó, nhưng gần như ai sống ở thành phố cũng có vài chuyện dở khóc dở cười để kể lại sau mỗi trận tắc.
Dưới đây là mười một mẩu chuyện vui tự viết về kẹt xe. Nhân vật là tên giả định, tình huống thì ai đi làm giờ tan tầm cũng nhận ra mình trong đó. Chuyện cười vào cái kẹt chứ không cười vào ai: người đi đường, bác bảo vệ hay anh tài xế trong chuyện đều là người tử tế. Cuối bài có phần chuyện thật đằng sau, gom vài thói quen nhỏ giúp đường về nhà bớt mệt và bớt cáu.
Khi bánh xe còn chưa kịp lăn
Kẹt xe bắt đầu từ trước khi ra đường, ngay trong đầu người đang tính giờ.
Đi sớm để trễ đúng giờ
Tèo quyết tâm ra khỏi nhà sớm mười lăm phút để khỏi trễ buổi họp đầu tuần. Ra tới ngã tư đầu tiên thì Tèo nhận ra cả thành phố cũng vừa có đúng quyết tâm đó. Bốn mươi phút sau, Tèo bước vào phòng họp trễ mười lăm phút, y như mọi thứ Hai khác.
Cô bạn ngồi cạnh thì thầm hỏi sao đi sớm mà vẫn trễ. Tèo nghiêm túc giải thích: "Hôm nay là trễ có kế hoạch, khác hẳn trễ tự phát." Cả bàn bật cười, và từ đó "trễ có kế hoạch" thành câu cửa miệng của cả nhóm mỗi sáng mưa.
Phóng viên hiện trường
Na ngồi sau xe anh trai, cầm điện thoại nhắn cho mẹ như một phóng viên giao thông thực thụ: "Con đang cách cột đèn bốn chiếc xe. Phía trước có một chiếc xe tải nhỏ, dự báo cần thêm hai lượt đèn. Gió nhẹ, trời hơi oi."
Năm phút sau Na nhắn tiếp: "Đã tiến được một chiếc xe. Tinh thần anh trai vẫn ổn." Mẹ trả lời gọn một dòng: "Thế cơm để phần bữa tối hay để luôn bữa sáng mai?" Na đọc to tin của mẹ, anh trai cười tới mức quên cả đèn đã xanh, chiếc xe phía sau phải nhấn còi nhắc.
Những người bạn đường bất đắc dĩ
Kẹt xe đứng lâu tới mức người ta kịp làm quen, và kịp nhầm người.
Người quen sau ba lượt đèn
Tuần nào Bin cũng dừng ở cùng một ngã tư, cạnh cùng một chú đi chiếc xe số cũ chở thùng hàng phía sau. Lượt đèn đầu hai người gật đầu, lượt thứ hai nói chuyện thời tiết, tới lượt thứ ba thì Bin đã biết con gái chú học lớp mấy, thích ăn gì và sắp thi môn nào.
Một hôm không thấy chú đâu, Bin cứ ngoái lại tìm suốt hai lượt đèn. Hôm sau gặp lại, chú cười: "Hôm qua chú đổi giờ đi sớm, thế mà vẫn kẹt, lại chẳng có ai nói chuyện, buồn quá nên hôm nay đi lại giờ cũ." Hai người quen nhau nhờ đúng một cột đèn chậm.
Chiếc áo khoác cùng màu
Tũn chạy xe đi đón em gái ở cổng trường. Đường đông, Tũn phải dừng xa hơn chỗ hẹn vài mét. Em gái nhìn thấy một chiếc áo khoác xanh giống hệt áo anh, đội mũ cùng màu, đang dừng chờ đèn, liền bước lại vỗ vai: "Anh ơi, đi thôi!"
Anh thanh niên quay lại, hơi ngơ ngác nhưng rất lịch sự: "Em ơi, anh không phải anh của em, nhưng nếu em cần thì anh chỉ cho, anh của em đang vẫy ở đằng kia kìa." Từ hôm đó Tũn dán một miếng phản quang hình con cá lên mũ, để em gái khỏi nhận nhầm người lạ thêm lần nào nữa.
Các thuyết gia của làn đường
Ai kẹt xe đủ lâu cũng thành một nhà nghiên cứu giao thông nghiệp dư, với một lý thuyết riêng không ai kiểm chứng được và một niềm tin rất bền rằng mình chọn sai làn.
Làn bên kia bao giờ cũng nhanh hơn
Khoai tin chắc làn bên trái luôn chạy nhanh hơn. Khoai nhích sang trái, đúng lúc đó làn phải bắt đầu trôi. Khoai nhích sang phải, làn trái lại trôi. Sau sáu lần đổi làn, Khoai đứng đúng chỗ ban đầu, cạnh một bác đi xe đạp điện từ đầu tới cuối không nhúc nhích sang đâu.
Tới nhà, Khoai kể lại với vẻ uất ức. Mẹ hỏi: "Thế bác đi xe đạp điện về đến đâu?" Khoai im lặng một lúc rồi thú thật: "Bác ấy rẽ vào hẻm trước con hai mươi mét, và vẫy tay chào con."
Con đường tắt nổi tiếng
Mít phát hiện ra một con hẻm có thể đi tắt qua hai ngã tư đông nhất. Mít vui suốt một tuần, kể cho cả nhóm bạn, cả nhóm lại kể cho nhóm khác. Sang tuần thứ hai, con hẻm tắt kẹt đến mức các bác trong hẻm phải mang ghế ra ngồi xem dòng xe như xem diễu hành.
Đến tuần thứ ba, mọi người lại quay ra đường lớn. Mít đứng giữa dòng xe trên đường lớn, nhìn vào con hẻm bây giờ đã vắng tanh và tự hỏi có nên kể cho ai nữa hay không. Cuối cùng Mít quyết định giữ bí mật, ít nhất là cho tới cuối tháng.
Cột đèn, bóng cây và chín mươi giây
Đội hình bóng râm
Ở một ngã tư nọ có một cây bàng lớn đổ bóng xuống đúng ba làn xe. Trưa hè, ai cũng cố dừng trong vệt bóng râm ấy, xếp hàng ngay ngắn như học sinh chào cờ, chẳng cần ai nhắc. Xe nào lỡ dừng ngoài nắng thì người cầm lái nhìn vào vệt bóng với ánh mắt thèm thuồng.
Buổi chiều, mặt trời xuống thấp, vệt bóng dịch dần sang bên phải. Cả đoàn xe cũng dịch theo từng chút, chầm chậm và đều tăm tắp. Một cậu bé ngồi sau xe mẹ nhận xét: "Mẹ ơi, cái cây đang lái cả đoàn xe đấy." Mẹ cười, bảo đó là cây bàng có quyền lực nhất phố.
Chín mươi giây đáng giá
Cột đèn có đồng hồ đếm ngược chín mươi giây. Bống ngồi sau xe bạn, quyết định tận dụng trọn vẹn: buộc lại tóc, chỉnh lại quai mũ, uống ba ngụm nước, lau kính và lên kế hoạch cho cả bữa tối. Đồng hồ vẫn còn bốn mươi giây.
Bống tiếp tục nghĩ xem cuối tuần đi đâu, nhớ ra quên trả quyển sách cho bạn cùng lớp, và tự hứa sẽ dậy sớm tập thể dục. Đèn xanh. Bạn cầm lái quay lại hỏi Bống vừa nói gì mà lẩm bẩm mãi. Bống đáp: "Mình vừa sắp xếp xong cả tuần sau, nhờ cái đèn này cả đấy."
Về đến nhà mà chuyện kẹt xe vẫn chưa xong
Kẹt xe là thứ duy nhất người ta mang được từ ngoài đường vào tận mâm cơm, kể cả vào giấc ngủ.
Cuộc thi ai kẹt lâu nhất
Bữa tối nhà Na hôm nào cũng mở màn bằng một cuộc thi không ai đăng ký: bố kể đường bố kẹt bốn mươi phút, mẹ kể đường mẹ kẹt năm mươi phút, anh trai kể kẹt gần một tiếng vì có chiếc xe chết máy giữa cầu. Mỗi người kể xong lại nhìn người khác như chờ được trao huy chương.
Đến lượt bé Su học lớp hai, đi bộ từ trường về vì nhà ở ngay đầu ngõ. Su nghĩ một lúc rồi nói: "Con kẹt ở cổng trường hai phút vì bạn đứng buộc dây giày." Cả nhà vỗ tay, đồng ý trao giải cho Su vì là người duy nhất về nhà mà không cáu.
Ngày đường vắng bất thường
Một sáng ngày nghỉ bù, Tèo vẫn phải lên công ty trực. Đường vắng tới mức Tèo chạy từ nhà đến nơi chỉ mất mười hai phút, sớm hơn giờ mở cổng gần bốn mươi phút. Tèo ngồi ở quán nước đối diện, nhìn quanh với cảm giác như mình vừa quên làm một việc gì đó rất quan trọng.
Bác bán nước hỏi sao trông Tèo bần thần thế. Tèo đáp: "Đường thông quá bác ạ, không quen. Không có đèn nào để đứng chờ, không có ai để nói chuyện." Bác cười, rót thêm cho Tèo cốc trà: "Thì ngồi đây chờ, coi như cái quán là cột đèn."
Giấc mơ về chiếc xe biết bay
Sau một trận kẹt hai tiếng vì trời mưa, Bin về nhà và mơ thấy chiếc xe máy của mình mọc cánh. Trong mơ, Bin bay vút lên khỏi dòng xe, vừa bay vừa cười. Bay được một đoạn thì Bin nhận ra trên trời cũng có cột đèn, và cả nghìn chiếc xe biết bay khác đang đứng chờ đèn xanh ngay trên đầu ngã tư.
Chuyện thật đằng sau: đi giờ cao điểm cho đỡ mệt
Cảm giác "làn bên kia nhanh hơn" phần lớn là ảo giác. Khi bị người khác vượt, ta để ý và nhớ lâu; khi mình vượt người khác thì chỉ lướt qua là quên. Đổi làn liên tục hiếm khi giúp về sớm hơn đáng kể, lại dễ va quẹt. Chọn một làn hợp với hướng rẽ của mình và đi đều thường đỡ mệt hơn.
Lệch giờ mười lăm, hai mươi phút có thể khác hẳn. Đỉnh kẹt thường dồn vào một khung hẹp quanh giờ vào làm và tan làm. Nếu công việc cho phép, đi sớm hoặc muộn hơn một chút, hoặc ngồi lại làm nốt việc rồi mới về, nhiều khi đỡ được cả nửa tiếng đứng giữa đường.
Xem tình trạng đường trước khi đi, không phải trong lúc lái. Mở ứng dụng bản đồ trên điện thoại xem đường nào đang đỏ trước khi nổ máy. Đang chạy xe mà cầm điện thoại là nguy hiểm và vi phạm luật, kể cả lúc dừng đèn đỏ cũng nên để yên trong túi.
Chuẩn bị cho một lần kẹt dài. Một chai nước nhỏ, áo mưa mỏng trong cốp, khẩu trang và áo chống nắng giúp lần kẹt dài bớt khổ. Đổ xăng khi kim còn khoảng một phần tư bình để không phải dắt bộ giữa dòng xe.
Không lên vỉa hè, không đi ngược chiều cho nhanh. Vỉa hè là của người đi bộ, đi ngược chiều thì gây ùn thêm cho chính chiều kia. Đoạn đường tiết kiệm được vài phút không đáng với rủi ro và sự phiền cho người khác.
Đổi cách nghĩ về thời gian kẹt. Nếu không tránh được, coi đó là quãng nghỉ giữa hai chỗ phải có mặt: thở chậm, thả lỏng vai, nghĩ về bữa tối. Người ngồi sau có thể trò chuyện để người lái đỡ căng thẳng, miễn là không làm họ mất tập trung.
Câu hỏi thường gặp
Những chuyện vui kẹt xe trong bài có phải chuyện thật không?
Đây là chuyện tự viết, nhân vật là tên giả định, nhưng tình huống được dựng từ những cảnh rất quen của người đi làm giờ cao điểm: đi sớm vẫn trễ, chọn làn, đường tắt bị nhiều người biết. Bạn kể lại cho bạn bè thoải mái, có thể đổi tên nhân vật cho hợp với nhóm mình.
Kể chuyện kẹt xe thế nào để không bị coi là chê tài xế hay người đi đường?
Cười vào tình huống chứ không cười vào người. Nhân vật làm sai thì cho họ chịu cái dở của chính họ, như đổi làn liên tục rồi về muộn. Tránh chê vùng miền, nghề nghiệp, giọng nói hay ngoại hình của ai, và đừng biến hành vi vi phạm giao thông thành chuyện đáng khen.
Vì sao kẹt xe làm người ta dễ cáu dù chỉ ngồi yên?
Kẹt xe kết hợp nhiều thứ gây khó chịu cùng lúc: mất kiểm soát thời gian, tiếng ồn, nắng nóng hoặc mưa, khói bụi và cảm giác bị người khác chen lấn. Cơ thể lại phải giữ thăng bằng, cầm lái liên tục. Uống nước, thả lỏng vai và chấp nhận rằng mình về muộn vài phút thường giúp đỡ cáu hơn là cố chen.
Đi giờ nào thì đỡ kẹt nhất?
Mỗi tuyến đường một khác, nhưng thường khung đông nhất rơi vào lúc gần giờ vào làm, giờ tan học và tan làm. Cách chắc nhất là thử đi lệch giờ vài hôm và tự ghi lại thời gian, đồng thời xem tình trạng giao thông trên điện thoại trước khi xuất phát.
Đang kẹt xe có nên dùng điện thoại xem đường không?
Không nên cầm điện thoại khi đang điều khiển xe, kể cả lúc dừng chờ đèn. Nếu cần xem đường, hãy tấp vào chỗ an toàn ngoài làn xe chạy, hoặc nhờ người ngồi sau xem giúp. Tốt nhất là xem trước khi đi và chọn sẵn tuyến tránh.
Có nên đi đường tắt trong hẻm để tránh kẹt không?
Đường tắt có lúc nhanh, nhưng hẻm nhỏ là nơi người dân sinh hoạt, trẻ con chơi, người già đi bộ. Nếu đi thì chạy chậm, không bấm còi inh ỏi, không đậu chắn cửa nhà ai. Khi nhiều người cùng dồn vào một hẻm, đường tắt nhanh chóng thành đường kẹt như trong chuyện của Mít.
