Ai mua hàng qua mạng đủ lâu cũng từng có một khoảnh khắc đứng giữa nhà, tay cầm món đồ vừa bóc, mắt nhìn sang tấm ảnh trên điện thoại rồi tự hỏi hai thứ này có phải họ hàng xa không. Hàng về khác ảnh là chuyện bực mình thật, nhưng kể lại cho bạn bè nghe thì lần nào cũng thành chuyện cười.
Dưới đây là mười một mẩu chuyện vui tự viết, nhân vật là những cái tên quen như Tèo, Na, Bin, Mít, chuyện thì ai đọc cũng thấy mình trong đó. Không cười người bán, không cười người mua, chỉ cười cái khoảng cách giữa tấm ảnh lung linh và món đồ ngoài đời. Cuối bài có phần "chuyện thật đằng sau" với vài mẹo đọc mô tả để lần sau đỡ phải kể chuyện kiểu này.
Màu sắc: ảnh một màu, nhà mình một màu
Màu là thứ hay "đi lạc" nhất, vì nó phải đi qua đèn studio, phần mềm chỉnh ảnh, màn hình điện thoại rồi mới tới mắt mình. Chuyến đi dài như vậy, đổi màu dọc đường cũng dễ hiểu.
Bộ chăn xanh ngọc bích
Tèo đặt bộ chăn ga màu "xanh ngọc bích" vì ảnh trông mát như mặt hồ. Hàng về, mở ra là một màu xanh lá chuối non, tươi tới mức nhìn lâu thấy đói. Tèo nhắn hỏi, chị bán hàng trả lời rất nhẹ nhàng: "Dạ do ánh sáng nhà anh ạ". Tèo nghe hợp lý, bê bộ chăn ra ban công, trải dưới nắng trưa, rồi xoay sang ánh đèn bàn, rồi thử cả đèn pin điện thoại. Màu vẫn kiên định là lá chuối. Tối đó Tèo đắp chăn, nhắn cho bạn: "Chăn đẹp, nằm ngủ mơ thấy mình là bánh giò".
Áo trắng tinh hay trắng ngà
Na mua chiếc áo sơ mi "trắng tinh khôi". Về đến nơi áo trắng thật, nhưng là thứ trắng của tờ giấy để trong ngăn kéo nhiều năm. Na đem áo đặt cạnh tờ giấy in mới để so, rồi đặt cạnh cái bát sứ, rồi cạnh cục tẩy. Áo thắng cục tẩy, thua tờ giấy, hoà cái bát. Cuối cùng Na quyết định gọi nó là "trắng có trải nghiệm" và mặc đi làm. Đồng nghiệp khen áo màu nhã, hợp da. Na im lặng nhận lời khen, trong lòng thầm cảm ơn cục tẩy.
Kích thước: ảnh chụp gần, đời nhìn xa
Ảnh sản phẩm thường được chụp sát, không có vật gì để so. Thiếu một bao diêm hay cái cốc đặt cạnh, mắt người xem tự tưởng tượng kích cỡ theo mong ước của mình.
Bức tranh treo phòng khách
Mít thấy bức tranh phong cảnh phủ kín một mảng tường trong ảnh, phòng khách nhìn sang hẳn. Giá lại rẻ bất ngờ. Hàng về trong một phong bì mỏng, mở ra là bức tranh to bằng… tờ lịch bàn. Mít không nản, đóng đinh, treo ngay giữa bức tường trống ba mét. Từ ghế sofa nhìn lên, bức tranh giống con tem dán trên phong bì khổng lồ. Khách đến chơi hỏi đó là ổ điện hay công tắc. Mít đáp: "Là cửa sổ nhìn ra cánh đồng, nhưng cánh đồng ở xa nên trông bé". Từ đó cả nhà gọi nó là "cửa sổ xa".
Thiếu con mèo
Ảnh chiếc gối tựa sofa của một cửa hàng có con mèo xám béo tròn nằm ôm gối, mắt lim dim. Bin bấm mua ngay, trong lòng nghĩ tới cảnh buổi tối ngả lưng như thế. Gối về, đúng màu, đúng cỡ, êm hơn mong đợi. Bin ngồi ôm gối được năm phút thì thấy thiếu thiếu. Bin nhắn cho cửa hàng, nửa đùa nửa thật: "Dạ hàng nhận đủ, chỉ thiếu con mèo ạ". Cửa hàng trả lời kèm biểu tượng cười: "Dạ mèo là nhân viên của shop, chỉ làm mẫu, không đi kèm ạ". Bin đặt gối lên sofa. Tối đó con mèo hàng xóm trèo qua cửa sổ, nằm lên gối ngủ ngon lành, như thể đọc được tin nhắn.
Chiếc đèn ngủ mặt trăng
Bin đặt chiếc đèn ngủ hình mặt trăng, trong ảnh nó treo lơ lửng góc phòng to như cái mâm, ánh vàng dịu dàng. Đèn về, Bin cầm lên lòng bàn tay vẫn còn thừa chỗ: nó vừa đúng cỡ quả bóng bàn. Bin vẫn bật thử. Đèn sáng thật, đẹp thật, có điều chỉ đủ soi một góc gối. Con mèo nhà thấy quả cầu phát sáng lăn được, khều một cái, mặt trăng lăn tọt xuống gầm giường. Đêm đó gầm giường sáng nhất nhà, còn Bin nằm trong bóng tối nghĩ về khái niệm "trăng lặn".
Chất liệu: ảnh trông mềm, tay sờ thấy cứng
Ảnh không cho mình sờ, không cho mình ngửi. Những chữ như "mềm như mây", "êm như nhung" vì vậy gánh cả phần việc của bàn tay, và đôi khi gánh không nổi.
Tấm thảm mềm như mây
Trong ảnh, một con mèo trắng ngủ say trên tấm thảm lông, mặt mãn nguyện như vừa được tăng lương. Su đặt ngay. Thảm về, Su trải ra, ngồi xuống và hiểu rằng mây trong mô tả là loại mây đã đông cứng trên núi cao. Lông thảm dựng đứng, giẫm lên nghe sột soạt như giẫm lên chổi. Con mèo nhà Su đi một vòng quanh tấm thảm, ngửi, rồi quay sang nằm trên cái thùng giấy vừa đựng nó. Su đứng nhìn hai món đồ một lúc và chấp nhận một sự thật: trong cả đơn hàng, thứ được thú cưng đánh giá năm sao là cái thùng.
Đôi dép "da thật"
Anh Khoa mua đôi dép quai ngang mô tả là "da thật". Hàng về, anh cầm lên ngửi, thấy mùi giống quả bóng bay hơn là mùi ví da. Anh nhắn hỏi, bạn bán hàng giải thích: "Dạ, da thật là tên mẫu ạ". Anh Khoa ngẫm một lúc và thấy câu trả lời cũng không sai, vì trên đời có người tên Phúc mà chưa chắc đã phúc. Đôi dép đi êm, không thấm nước, mưa to vẫn lội được. Anh dùng ba năm không hỏng, gặp ai cũng khen: "Dép tên là da thật, nhưng bền thì là bền thật".
Đồ ăn: nhân trong ảnh và nhân ngoài đời
Đồ ăn chụp ảnh luôn được bày ở góc đẹp nhất, nhân được xếp ra mép cho đầy đặn. Đó là nghề chụp ảnh, không hẳn là gian dối, nhưng miếng cắn đầu tiên thì không quan tâm chuyện nghề nghiệp.
Hộp bánh nhân đầy ứ
Tũn đặt hộp bánh "nhà làm, nhân đầy ứ", ảnh chụp mặt cắt thấy nhân tràn ra ngoài. Tũn cắn miếng đầu, toàn vỏ. Miếng thứ hai, vẫn vỏ. Miếng thứ ba, Tũn chạm được một chút nhân ở sát mép bên kia. Tũn bẻ đôi chiếc bánh còn lại để xem cho rõ, thấy nhân nằm gọn một góc như người đến muộn đứng nép cửa. Tũn chụp ảnh gửi nhóm bạn kèm chú thích: "Bánh có nhân, chỉ là nhân sống ở ngoại thành". Công bằng mà nói, bánh thơm, vỏ ngon, ăn hết hộp. Chỉ là từ đó Tũn ăn bánh theo kiểu thám hiểm, cắn từ phía có nhân trước.
Thi tìm điểm giống nhau
Na lập một nhóm chat với ba người bạn thân, chuyên đăng ảnh "trong mô tả" đặt cạnh ảnh "ngoài đời". Luật là ai tìm được điểm giống nhau nhiều nhất thì thắng. Tuần đầu, bức ảnh chiếc túi xách khó nhất: sau mười phút cả nhóm chỉ tìm được một điểm giống là "đều có quai". Tuần sau, bức ảnh nồi lẩu điện dễ hơn hẳn: giống màu, giống hình, giống cả cái nắp. Cả nhóm thấy lạ, hỏi Na mua ở đâu mà giống thế. Na đáp: "Ra cửa hàng đầu ngõ, cầm tận tay rồi mới mua". Nhóm chat im lặng ba giây rồi đồng loạt thả biểu tượng vỗ tay.
Những lần khác ảnh mà hoá ra lại hay
Không phải lần khác ảnh nào cũng là chuyện buồn. Có những món về nhà khác hẳn tưởng tượng nhưng lại tìm được chỗ đứng riêng, đôi khi còn được việc hơn món mình định mua.
Chiếc bàn "phong cách Bắc Âu"
Cô Hạnh đặt một chiếc bàn trà gỗ kiểu Bắc Âu để kê giữa phòng khách. Hàng về là một chiếc bàn gỗ thật, đẹp thật, nhưng cao vừa ngang mắt cá chân. Cô Hạnh xem lại mô tả, thấy hai chữ nhỏ "bàn mini". Cô định trả lại, nhưng đứa cháu ba tuổi đã kịp kéo bàn vào góc, bày lên đó bộ ấm chén đồ chơi và mời cả nhà "uống trà". Chiếc bàn ở lại. Giờ nó là bàn trà chính thức của khu "quán nước" nhỏ nhất xóm, khách quen gồm một bé gái, hai con gấu bông và bà nội.
Cây cảnh giả như thật
Anh Duy mua chậu cây giả để bàn làm việc, mô tả "y như thật, không cần chăm". Cây về, lá nhựa xanh bóng, thân cứng đơ, nhìn là biết ngay đồ giả. Anh hơi thất vọng nhưng vẫn để đó. Ba tháng sau, chậu cây thật mà anh mua cùng lúc ở chợ hoa đã héo vì anh quên tưới. Đồng nghiệp đi ngang, nhìn hai chậu đặt cạnh nhau, khen: "Chậu này trông tươi ghê, anh chăm giỏi". Anh Duy chỉ vào chậu cây giả, gật đầu nhận lời khen, từ đó gọi nó là "cây được việc nhất phòng".
Chuyện thật đằng sau: đọc mô tả thế nào cho đỡ hụt hẫng
Đọc con số trước, nhìn ảnh sau. Kích thước, khối lượng, dung tích nằm ở phần mô tả hoặc bảng thông số. Lấy thước dây đo ngay vật tương tự trong nhà, hoặc vẽ khung bằng băng dính lên tường để thấy bức tranh 30 cm thật ra to cỡ nào. Chữ "mini", "size nhỏ", "mẫu bỏ túi" thường đứng lặng lẽ ở cuối tên sản phẩm.
Màu trên màn hình chỉ để tham khảo. Mỗi màn hình hiển thị màu một kiểu, ánh sáng lúc chụp cũng làm màu lệch đi. Màu quan trọng với bạn thì hỏi người bán ảnh chụp ánh sáng tự nhiên, hoặc tìm ảnh khách đã mua chụp tại nhà họ.
Tìm ảnh và video của người mua thật. Ảnh trong phần đánh giá thường xấu hơn nhưng thật hơn ảnh quảng cáo. Một đoạn video ngắn quay tay cầm món hàng giúp hình dung kích cỡ và chất liệu tốt hơn mười tấm ảnh chụp đẹp.
Đọc tên chất liệu chứ không đọc tính từ. Câu "mềm như mây" không nói gì về chất vải. Thành phần ghi rõ phần trăm cotton, polyester, loại gỗ, loại nhựa mới là thông tin dùng được. Không ghi thì hỏi.
Quay video lúc mở hàng. Quay liền một mạch từ lúc thùng còn nguyên băng dính tới khi lấy hàng ra. Nếu cần đổi trả, đoạn video này giúp cả bạn lẫn người bán xử lý nhanh, đỡ phải tranh luận ai đúng ai sai.
Câu hỏi thường gặp
Những mẩu chuyện trong bài có phải chuyện thật không?
Đây là chuyện tự viết, nhân vật và chi tiết được dựng lại từ những tình huống rất phổ biến khi mua hàng qua mạng. Bạn có thể kể lại cho bạn bè, đổi tên nhân vật hay thêm chi tiết của chính mình cho hợp hoàn cảnh.
Hàng về khác ảnh thì có được trả lại không?
Phần lớn người bán và sàn mua sắm đều có chính sách đổi trả khi hàng không đúng mô tả, nhưng điều kiện và thời hạn mỗi nơi một khác. Bạn nên đọc chính sách ngay lúc đặt, giữ nguyên tem mác, hộp và video mở hàng để việc đổi trả nhanh gọn.
Vì sao màu hàng thật lại khác màu trong ảnh?
Màu trong ảnh phụ thuộc ánh sáng lúc chụp, cách chỉnh ảnh và màn hình của người xem. Cùng một tấm ảnh nhưng xem trên hai chiếc điện thoại khác nhau đã có thể lệch màu. Vì vậy màu trên mạng chỉ nên dùng để tham khảo.
Làm sao biết kích thước thật khi ảnh không có vật so sánh?
Tìm bảng thông số trong mô tả, rồi đo một đồ vật quen thuộc trong nhà có cùng kích cỡ. Bạn cũng có thể hỏi người bán chụp món hàng cạnh một vật phổ biến như chai nước hay điện thoại, hoặc tìm ảnh khách thật cầm trên tay.
Có nên viết đánh giá thật khi hàng khác ảnh không?
Nên viết thật, bình tĩnh và cụ thể: khác ở điểm nào, kích thước bao nhiêu, kèm ảnh chụp ánh sáng tự nhiên. Đánh giá như vậy giúp người mua sau và cũng giúp người bán biết cần sửa ảnh hay mô tả, có ích hơn một dòng chê chung chung.
