Cái điều khiển tivi là đồ vật nhỏ nhất trong phòng khách nhưng biết trốn giỏi nhất. Lúc cần thì nó không ở trên bàn, không ở trên ghế, không ở trong tay ai, và cả nhà bỗng thành một đội tìm kiếm: lật đệm, soi gầm ghế, hỏi từng người lần cuối cầm nó là khi nào.
Mười mẩu chuyện vui dưới đây là những cuộc truy tìm cái điều khiển, những lần nó không chịu chạy và những lần cả nhà có quá nhiều điều khiển mà không cái nào đúng. Cuối bài là phần chuyện thật đằng sau: cách thử điều khiển còn pin hay không chỉ bằng camera điện thoại, và vài thói quen nhỏ để khỏi phải tìm nữa.
Cuộc truy tìm bắt đầu từ kẽ ghế sofa
Mọi cuộc tìm điều khiển đều bắt đầu ở cùng một chỗ: khe hẹp giữa hai tấm đệm ghế.
Kho báu trong kẽ ghế
Tũn thò tay vào kẽ ghế sofa tìm cái điều khiển. Lần lượt lôi ra: ba đồng xu, một nắp bút, một chiếc tất mất tích từ Tết, một gói kẹo còn nguyên và cái kẹp tóc em gái tìm từ tuần trước. Không có điều khiển.
Trong lúc đó tivi cứ tự nhảy kênh liên tục, từ phim hoạt hình sang thời sự rồi sang ca nhạc. Cả nhà tưởng tivi hỏng. Mẹ đi ngang qua, nhấc con mèo đang ngủ trên ghế bành lên.
Cái điều khiển nằm ngay dưới bụng mèo. Mỗi lần mèo trở mình là một lần chuyển kênh. Tũn chia kẹo cho em, trả kẹp tóc, cất ba đồng xu, và bảo đây là lần tìm điều khiển lời nhất từ trước tới nay.
Giá mà nó đổ chuông
Chị Na quen tìm điện thoại bằng cách nhờ người gọi vào máy mình. Tối đó mất điều khiển, chị theo phản xạ quay sang chồng: "Anh gọi thử cho nó cái."
Chồng chị cười mãi không thôi. Chị cũng cười, nhưng vẫn thấy ý mình không sai: một thứ hay mất như thế thì đáng được đổ chuông lắm chứ.
Một năm sau nhà đổi tivi mới. Chị đọc kỹ hướng dẫn, phát hiện có loại điều khiển tìm được bằng tiếng bíp. Chị chụp lại trang đó, gửi cho chồng, không kèm một chữ nào.
Hết pin, hay là nó giận
Khi điều khiển bấm không ăn, mỗi người trong nhà có một trường phái chữa riêng.
Bấm mạnh hơn
Bố Bin bấm nút nguồn, tivi không lên. Bố bấm mạnh hơn. Không lên. Bố giơ điều khiển cao lên, chĩa thẳng hơn, rồi đập nhẹ vào lòng bàn tay hai cái như đánh thức nó dậy. Vẫn không.
Bin mở camera điện thoại, chĩa vào đầu điều khiển, bảo bố bấm thử. Trên màn hình điện thoại không có đốm sáng nào nhấp nháy. Bin kết luận: hết pin. Bố thay pin mới, tivi lên ngay lập tức.
Từ hôm đó, trước khi bấm, bố vẫn đập điều khiển vào lòng bàn tay hai cái. Bin hỏi để làm gì, pin mới mà. Bố bảo: "Thói quen tốt thì giữ, cho nó tỉnh."
Pin mượn tạm
Điều khiển hết pin đúng tối có phim hay. Chị Mơ tháo hai viên pin từ đồng hồ treo tường lắp vào. Tivi chạy. Cả nhà xem phim vui vẻ.
Hai ngày sau, cả nhà trễ hẹn đi ăn cỗ nhà bà con, vì đồng hồ treo tường chỉ ba giờ mười lăm suốt hai ngày và không ai để ý. Đồng hồ đứng yên lúc chị tháo pin.
Chị Mơ mua hẳn một vỉ hai mươi viên pin, cất trong ngăn kéo tủ, dán mảnh giấy "Kho pin của nhà". Kể từ bữa đó đồng hồ treo tường được sống yên ổn, không bị ai mượn tim nữa.
Khi nhà có quá nhiều điều khiển
Một phòng khách hiện đại có thể có năm, sáu cái điều khiển. Cái nào cũng đen, cũng dài, cũng đầy nút.
Chĩa nhầm
Anh Khoa muốn bật tivi, cầm đại một cái điều khiển trên bàn, chĩa vào tivi bấm nút nguồn. Không lên. Bấm thêm mấy lần, giảm, tăng, bấm liên tục.
Tivi vẫn tắt, nhưng căn phòng lạnh dần. Đến lúc anh run run thì mới nhận ra trong tay là điều khiển điều hoà, đã bị bấm xuống mười tám độ.
Anh Khoa trả nhiệt độ về hai mươi sáu, cầm đúng điều khiển tivi lên. Lần này tivi lên ngay. Anh vẫn quấn chăn xem hết bộ phim, vì phòng lạnh lâu mới ấm lại.
Hộp năm ngăn
Nhà Na có năm cái điều khiển: tivi, đầu thu, loa, quạt, điều hoà. Na đặt làm một cái hộp gỗ năm ngăn, dán hình từng thiết bị lên mỗi ngăn, đặt ngay giữa bàn nước.
Tuần đầu, cả nhà cất điều khiển vào hộp rất ngoan. Tuần thứ hai, hộp có ba cái. Tuần thứ ba, hộp có một cái điều khiển quạt, một chiếc kéo, một chùm chìa khoá và vài cái kẹp giấy.
Cuối tháng, cái hộp năm ngăn trở thành nơi cất đồ lặt vặt gọn gàng nhất nhà. Năm cái điều khiển thì vẫn ở năm nơi như cũ. Na chưa bỏ cuộc, chỉ đổi tên hộp thành "hộp mọi thứ".
Những cách điều khiển không cần điều khiển
Khi điều khiển mất tích, người ta bắt đầu sáng tạo, và đôi khi sáng tạo ra phép màu.
Ứng dụng trên điện thoại
Tèo cài ứng dụng điều khiển tivi qua mạng không dây, tự hào bảo cả nhà từ nay khỏi lo mất điều khiển. Tối đó Tèo mở ứng dụng để bật tivi. Ứng dụng báo: "Không tìm thấy thiết bị. Hãy bật tivi trước."
Tèo đọc lại dòng chữ ba lần. Muốn bật tivi bằng ứng dụng thì tivi phải đang bật. Chiếc tivi đời cũ nhà Tèo khi tắt là ngắt mạng luôn.
Tèo đi bật tivi bằng nút trên thân máy, sau đó dùng ứng dụng để chỉnh âm lượng rất ngon lành. Cả nhà gọi đó là điều khiển nửa vời, nhưng ai cũng dùng.
Phép thuật của bé Su
Bé Su ba tuổi có một cái điều khiển đồ chơi bằng nhựa. Tối đó Su chĩa nó vào tivi, bấm. Đúng lúc ấy bố Su đang ngồi sau ghế, bật tivi bằng ứng dụng trên điện thoại. Tivi sáng lên.
Su tròn mắt, rồi hét lên sung sướng. Su bấm lần nữa, bố tắt tivi. Bấm nữa, bố bật lại. Cả tuần đó, cứ tối đến là Su làm phép, bố nấp sau ghế làm trợ lý phép thuật.
Đến ngày thứ bảy, bố đi công tác. Su bấm mãi tivi không lên. Su nghiêm túc kết luận cái điều khiển đồ chơi cũng hết pin, đòi mẹ thay pin cho nó.
Những nơi không ai ngờ tới
Cuối cùng, cái điều khiển luôn xuất hiện ở nơi mà không ai đi tìm.
Trong giỏ đồ giặt
Điều khiển mất ba ngày. Chị Mơ ôm chăn mỏng trên ghế sofa bỏ vào giỏ đồ giặt. Lúc giũ chăn trước khi cho vào máy, có tiếng "cạch" rơi xuống sàn. Cái điều khiển đã quấn trong chăn suốt ba ngày.
Chị suýt nữa giặt nó. Sau lần ấy chị có thói quen giũ thật mạnh từng cái chăn, từng cái áo khoác trước khi giặt.
Lần giũ gần nhất, rơi ra không phải điều khiển tivi mà là điều khiển quạt. Cả nhà đã tưởng cái quạt hỏng điều khiển và đang định mua cái mới.
Theo khách về nhà
Bạn anh Khoa đến chơi, ngồi xem bóng đá. Lúc về, anh bạn vơ vội điện thoại trên bàn bỏ vào túi áo khoác. Tối đó nhà anh Khoa không ai tìm thấy điều khiển.
Sáng hôm sau, anh bạn gọi điện, giọng rất ngập ngừng: "Nhà ông có mất cái gì không? Sáng nay mình móc túi áo ra thấy một cái điều khiển lạ, không biết của nhà ai."
Hai người hẹn nhau ra quán cà phê để trả lại. Ngồi nói chuyện đến trưa, lúc về anh bạn lại quên mang theo điều khiển. Anh Khoa phải chạy theo ra tận cổng.
Chuyện thật đằng sau: vì sao điều khiển hay mất và hay "giận"
Điều khiển hay mất vì ba lý do cộng lại: nó nhỏ, được dùng khi người ta đang thư giãn nên đặt xuống ở đâu chẳng ai để ý, và nó không có chỗ ở cố định. Mỗi lần dùng xong, nó nằm lại ở một chỗ mới, trên tay vịn, trong kẽ đệm, trên đùi, rồi theo chăn, theo áo khoác đi tiếp. Đồ vật nào không có "nhà" thì dễ đi lạc.
Phần lớn điều khiển tivi, quạt, điều hoà dùng tia hồng ngoại, thứ ánh sáng mắt người không thấy. Vì vậy nó cần chĩa tương đối về phía thiết bị, không bị vật lớn chắn. Nhiều camera điện thoại, đặc biệt là camera trước, lại "thấy" được tia này dưới dạng một đốm sáng nhấp nháy. Nếu chĩa điều khiển vào camera, bấm nút mà không thấy đốm sáng, khả năng cao là hết pin hoặc mạch hỏng; thấy đốm sáng mà tivi không phản ứng thì nên kiểm tra mắt nhận trên tivi hoặc thử điều khiển khác. Một số điều khiển đời mới dùng sóng vô tuyến hay kết nối không dây thì không thử được theo cách này.
Mẹo nhỏ để khỏi phải truy tìm nữa
Cho điều khiển một chỗ ở cố định. Một cái khay nhỏ trên bàn nước hoặc một móc dán cạnh tivi. Quy ước cả nhà: xem xong thì trả về khay. Chỗ ở càng gần nơi ngồi, càng dễ giữ thói quen.
Giũ chăn, lật đệm trước khi giặt. Chăn mỏng, gối ôm, áo khoác vắt trên ghế là nơi điều khiển hay bị cuốn theo. Một cái giũ nhẹ cứu được điều khiển khỏi một vòng máy giặt.
Giữ sẵn pin dự phòng. Mua pin theo vỉ, cất ở một ngăn cố định. Khi không dùng điều khiển trong thời gian dài, tháo pin ra để tránh pin chảy nước làm rỉ mạch.
Thử pin bằng camera trước khi mua điều khiển mới. Chĩa đầu điều khiển vào camera điện thoại, bấm nút, nhìn màn hình. Có đốm sáng là điều khiển vẫn phát tín hiệu.
Gom bớt điều khiển nếu thấy cần. Điều khiển đa năng có thể thay vài cái riêng lẻ, tivi kết nối mạng thường có ứng dụng điều khiển trên điện thoại. Chọn cách nào thì cũng nên giữ lại điều khiển gốc trong ngăn kéo phòng khi cần cài đặt.
Đặt nhãn màu nếu nhà có trẻ nhỏ hay người lớn tuổi. Một miếng dán màu khác nhau cho mỗi điều khiển giúp ai cũng cầm đúng ngay, khỏi chĩa điều khiển điều hoà vào tivi như anh Khoa.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao biết điều khiển tivi hết pin hay bị hỏng?
Chĩa đầu điều khiển vào camera điện thoại, bấm và giữ một nút. Thấy đốm sáng nhấp nháy trên màn hình nghĩa là điều khiển vẫn phát tín hiệu, lỗi có thể ở tivi. Không thấy gì thì thay pin mới thử lại; vẫn không thấy thì có thể mạch hoặc nút đã hỏng.
Vì sao điều khiển phải chĩa đúng hướng mới ăn?
Điều khiển hồng ngoại phát ánh sáng không nhìn thấy, cần đi tới mắt nhận ở tivi. Vật cản lớn hoặc chĩa lệch nhiều sẽ làm tín hiệu yếu. Tia này có thể phản xạ qua tường sáng màu, nên đôi khi chĩa lệch vẫn được, nhưng không chắc chắn.
Điều khiển bị đổ nước thì nên làm gì?
Tháo pin ngay, lau khô bên ngoài, để khô tự nhiên ở nơi thoáng ít nhất một ngày trước khi lắp pin lại. Không dùng máy sấy nóng thổi sát vì có thể làm cong nhựa. Nước có đường hoặc sữa dễ làm dính nút, khi đó nên mang ra thợ sửa.
Có nên mua điều khiển đa năng thay cho tất cả không?
Điều khiển đa năng tiện khi nhà có nhiều thiết bị, nhưng cần cài đặt mã cho từng thiết bị và có thể không có đủ các nút đặc biệt. Nên giữ điều khiển gốc trong ngăn kéo để dùng khi cần cài đặt sâu.
Mấy chuyện tìm điều khiển này kể cho trẻ con nghe được không?
Được, truyện ngắn, không có từ ngữ khó và không cười vào ai. Trẻ nhỏ thường thích chuyện con mèo nằm đè điều khiển và chuyện bé Su làm phép, sau đó còn hào hứng tham gia "đội tìm kiếm" và giúp cả nhà cất điều khiển đúng chỗ.