Đi du lịch thời nay có hai lịch trình chạy song song: lịch trình đi đâu và lịch trình chụp ở đâu. Cái thứ hai thường kín hơn cái thứ nhất. Người ta có thể quên tên ngọn đồi vừa leo, nhưng không quên được rằng ở đó đã chụp hai trăm mười bốn tấm ảnh và chỉ ưng một tấm.
Những mẩu chuyện vui dưới đây là của người chụp, người được chụp và người đứng chờ hai người kia. Đọc xong, cuối bài có vài mẹo để vừa có ảnh đẹp vừa kịp nhìn cảnh bằng mắt mình — và không làm phiền người xung quanh.
Hai trăm tấm cùng một dáng
“Khác nhau chỗ nào?”
Na nhờ Bin chụp ảnh ở cây cầu gỗ. Na đứng, Bin bấm. Na nghiêng đầu sang trái một chút, Bin bấm. Na nghiêng sang phải một chút, Bin bấm. Hai mươi phút sau, Na cầm điện thoại lướt và lắc đầu: “Tấm này mắt hơi nhắm, tấm này tóc bay sai hướng, tấm này cười hơi to”. Bin nhìn vào hai tấm Na vừa chê, hỏi rất thật lòng: “Hai tấm này khác nhau chỗ nào?”. Na chỉ vào một sợi tóc. Bin nhìn mãi mới thấy. Cuối cùng Na chọn tấm đầu tiên — tấm mà Bin chụp khi Na còn chưa kịp tạo dáng.
Ảnh đẹp nhất là ảnh chụp lén
Chị Hoa đứng tạo dáng trước hồ cả buổi, đổi bốn kiểu tay, ba kiểu nhìn, hai kiểu cầm mũ. Ảnh nào cũng ổn nhưng chị vẫn thấy “đơ”. Lúc thả lỏng, chị quay sang cười với đứa cháu đang ném vụn bánh cho cá. Anh Khoa đứng xa xa bấm một tấm, không báo trước. Tối về xem lại, cả nhà cùng chọn tấm ấy: ánh chiều vàng, tóc rối nhẹ, nụ cười thật. Chị Hoa lẩm bẩm: “Biết thế từ đầu khỏi tạo dáng”. Rồi hôm sau chị lại tạo dáng tiếp, vì thói quen thì không bỏ được trong một đêm.
Người chụp ảnh hộ, anh hùng thầm lặng
Nằm bò ra đất cho chân dài
Tèo được giao nhiệm vụ chụp ảnh cho cả nhóm vì “máy em xịn”. Để ảnh trông chân dài, Tèo ngồi xổm, rồi quỳ, rồi cuối cùng nằm hẳn xuống lối đi lát đá, đưa máy sát mặt đất. Bạn gái đứng giữa đồi hoa, ảnh ra đúng là chân dài miên man. Tèo đứng dậy, trước áo in nguyên một mảng bụi đỏ, đầu gối dính hai cọng cỏ, khuỷu tay đỏ ửng. Cả nhóm khen ảnh đẹp, không ai khen người chụp. Mãi tới tối, lúc Tèo giặt áo, mới có một bạn nhắn: “Cảm ơn nhiếp ảnh gia nằm đất nhé”.
Người lạ chụp hộ cả đoàn
Cả nhà sáu người muốn có một tấm đủ mặt, bèn nhờ một chú đứng gần chụp hộ. Chú nhận điện thoại, lùi lại ba bước, giơ máy và bấm rất nhiệt tình. Lúc xem lại, cả nhà phát hiện chú cầm ngược máy, chụp toàn ống kính trước — sáu tấm cận cảnh khuôn mặt hiền hậu của chú với nền trời xanh. Chú cười ngượng, xin chụp lại, lần này cẩn thận đếm “một, hai, ba”. Ảnh lần hai rất đẹp. Nhưng tấm cả nhà giữ lại để kể mãi lại là sáu tấm đầu, vì chú cười tươi quá.
Người chụp hộ thường không có mặt trong ảnh nào, nên thỉnh thoảng nhớ đổi vai, hoặc ít nhất mời họ một ly nước mía.
Ảnh bay, ảnh nhảy và ba mươi lần tiếp đất
Đếm “một, hai, ba” và nhảy
Nhóm năm người muốn có một tấm cùng nhảy lên giữa bãi cỏ. Lần thứ nhất, ba người nhảy, hai người đang cười. Lần thứ hai, cả năm cùng nhảy nhưng người chụp bấm lúc mọi người đã chạm đất. Lần thứ mười, ảnh đẹp nhưng Bin nhắm mắt. Lần thứ hai mươi, Bin mở mắt nhưng Na bị che bởi tay Tũn. Tới lần thứ ba mươi, cả nhóm chỉ còn nhảy lên được khoảng một gang tay, mặt ai cũng đỏ, hơi thở như ấm nước sôi. Tấm ảnh được chọn cuối cùng là tấm thứ bảy, mà tấm thứ bảy chỉ có bốn người — người thứ năm đang cúi buộc dây giày.
Chế độ chụp liên tục cứu cả nhóm
Rút kinh nghiệm, chuyến sau Tũn bật chế độ chụp liên tục, giữ nút bấm cho máy chụp một tràng. Nhảy đúng ba lần, máy ra hơn hai trăm tấm. Cả nhóm ngồi ở quán nước lướt tìm tấm đẹp, lướt mãi, lướt mãi, tới mức cốc trà đá tan hết đá. Cuối cùng có một tấm hoàn hảo: năm người lơ lửng giữa trời, tóc bay, mắt mở. Nhóm reo lên. Rồi Tũn quên xoá hai trăm tấm còn lại, và một tuần sau điện thoại báo hết bộ nhớ ngay lúc đang quay sinh nhật em gái.
Chờ một góc vắng người
Hội những người cùng chờ
Na muốn chụp ở chiếc cổng gỗ nổi tiếng mà không có ai lọt vào khung. Na đứng chờ. Phía sau Na có một cặp đôi cũng chờ. Rồi một nhóm bạn, rồi hai chị em, rồi một gia đình. Bốn mươi phút trôi qua, cổng chưa lúc nào vắng, nhưng hàng người chờ thì đã thành một hàng dài trật tự như xếp hàng mua vé. Cuối cùng có người đề xuất: mỗi nhóm ra chụp nhanh một phút, người khác đứng tránh sang bên. Thế là cả hàng thay nhau chụp hộ nhau. Na có ảnh, và có thêm một nhóm bạn mới để trao đổi ảnh tối hôm đó.
Ảnh phong cảnh do mẹ chụp
Bin đưa máy nhờ mẹ chụp mình trước dãy núi xa. Mẹ chụp rất nhiệt tình, nhưng mẹ có quan niệm rằng con mình phải to, rõ, chiếm gần hết ảnh. Ảnh ra: khuôn mặt Bin kín khung hình, sau tai trái lấp ló nửa đỉnh núi, sau tai phải là một mẩu trời xanh. Bin hỏi: “Núi đâu mẹ?”. Mẹ chỉ vào mẩu xanh sau tai: “Đây, núi đây, núi thì năm nào chẳng thế, con thì mỗi năm một khác”. Bin không cãi được. Tấm ấy về sau thành ảnh đại diện của Bin, vì nhìn vào là nhớ câu của mẹ.
Đổi đồ, đổi kiểu, đổi cả… lịch trình
Bốn bộ đồ ở một địa điểm
Chị Hoa mang bốn bộ đồ cho một buổi sáng ở đồi chè: một váy trắng, một áo dài, một bộ bà ba, một bộ thể thao “cho năng động”. Thay đồ trong xe, chụp, chạy lại xe, thay đồ, chụp tiếp. Anh tài xế kiên nhẫn ngồi chờ, mở cửa, đóng cửa, bật điều hoà, tắt điều hoà. Tới bộ thứ tư thì nắng đã lên cao, ánh sáng gắt, chị Hoa quyết định thôi. Trên đường về, anh tài xế nói nhỏ: “Lần sau chị chụp bộ thể thao trước đi, sáng sớm sương đẹp, mặc áo dài sau, nắng lên áo dài lại sáng”. Hoá ra anh có con mắt nhiếp ảnh hơn cả đoàn.
Lịch trình theo giờ đẹp
Nhóm Tũn lập lịch trình xoay quanh ánh sáng: năm giờ sáng ra hồ chụp sương, mười giờ vào quán có cửa sổ lớn, năm giờ chiều lên đồi chụp hoàng hôn. Mọi giờ còn lại dành để… ngủ bù. Cả chuyến đi ba ngày, nhóm có hàng trăm tấm ảnh lung linh, nhưng khi về có người hỏi “món ăn ở đó ngon không”, cả nhóm nhìn nhau: không ai nhớ đã ăn gì ngoài bánh mì mua vội trên đường đi săn ánh sáng. Chuyến sau, nhóm chèn thêm vào lịch một dòng chữ in đậm: “Ăn trưa tử tế”.
Ảnh đẹp là phần thưởng, còn ánh sáng, người đi cùng và bữa ăn mới là chuyến đi. Hai thứ không loại trừ nhau, chỉ cần chia giờ cho khéo.
Gậy chụp ảnh và cuộc gọi khoe cảnh
Bộ sưu tập đỉnh đầu
Tũn mua một cây gậy chụp ảnh dài gần hai mét để “lấy được cả cảnh lẫn người”. Tũn giơ gậy lên thật cao, cả nhóm chụm đầu lại, cười rạng rỡ, bấm liền hai chục tấm. Tối về xem lại, cả hai chục tấm đều là… đỉnh đầu của năm người nhìn từ trên xuống, xung quanh là mặt đường bê tông. Tũn quên lật sang camera trước, mà lại để góc máy chúc xuống. Nhóm nhìn nhau rồi cười lăn: chưa bao giờ biết tóc mình rối đến vậy. Bộ ảnh ấy về sau được đặt tên là “Năm xoáy tóc trên đồi”, và là bộ ảnh được bình luận nhiều nhất của nhóm.
“Cảnh đẹp nhỉ” — khuôn mặt đứng hình
Đứng trên đỉnh đèo, Bin gọi video cho bà ở quê để khoe cảnh mây trôi. Mạng chập chờn, hình của Bin đứng lại đúng lúc đang há miệng nói dở một câu, mắt nhắm một bên. Bin xoay máy về phía biển mây, nói say sưa suốt hai phút về núi non, gió, nắng. Phía bên kia, bà chỉ nhìn thấy khuôn mặt méo xệch của cháu đứng im. Hết cuộc gọi, bà nhắn lại một tin rất hiền: “Cảnh đẹp nhỉ. Mà sao mặt cháu cứ đơ đơ thế, có lạnh không?”. Bin về chụp lại cảnh đèo bằng ảnh, gửi cho bà từng tấm một.
Ở những nơi sóng yếu, gửi ảnh chụp sẵn thường dễ hơn gọi video trực tiếp — và đỡ để lại cho người thân một khuôn mặt đứng hình.
Chuyện thật đằng sau: chụp đẹp mà vẫn kịp ngắm cảnh
Chụp ảnh khi đi chơi là niềm vui chính đáng. Mấy mẹo nhỏ dưới đây giúp ảnh đẹp hơn, đỡ mất thời gian và không làm phiền ai:
- Chụp nhanh một lượt rồi cất máy. Đặt cho mình một khoảng, chẳng hạn mười phút mỗi điểm, chụp xong thì dành thời gian còn lại để đi, ăn, nhìn.
- Dùng chế độ chụp liên tục cho ảnh nhảy, ảnh chuyển động, rồi xoá ngay những tấm hỏng trong lúc nghỉ, đừng để dồn tới khi điện thoại báo đầy bộ nhớ.
- Ánh sáng sớm và chiều muộn thường dịu hơn giữa trưa. Mặc đồ màu trơn, tránh hoạ tiết rối thì ảnh gọn mắt hơn.
- Ảnh tự nhiên thường đẹp hơn ảnh tạo dáng. Thử đi chậm, quay đầu, nói chuyện với người đi cùng và để người chụp bấm liên tục.
- Ở điểm đông người, chụp nhanh và nhường lượt. Nếu nhiều nhóm cùng chờ, đề nghị thay nhau chụp hộ là cách vừa nhanh vừa vui.
- Không trèo rào, không giẫm lên hoa, cây trồng, không vào khu có biển cấm chỉ vì một góc ảnh. Vườn hoa, ruộng chè là sinh kế của người trồng.
- Hỏi trước khi chụp cận cảnh người khác, nhất là trẻ em, người đang làm việc, nhà riêng trong khu dân cư.
- Mang sạc dự phòng và tắt bớt ứng dụng chạy nền — không có gì buồn bằng cảnh hoàng hôn đẹp nhất trong năm đúng lúc máy tắt nguồn.
Câu hỏi thường gặp
Làm sao để chụp ảnh du lịch trông tự nhiên, không bị đơ?
Thay vì đứng yên nhìn thẳng ống kính, hãy làm một việc thật: đi chậm, chỉnh mũ, nhìn ra xa, nói chuyện với người đi cùng. Người chụp bấm liên tục trong lúc đó sẽ bắt được những khoảnh khắc thả lỏng, thường đẹp hơn ảnh tạo dáng.
Giờ nào trong ngày chụp ảnh ngoài trời đẹp nhất?
Sáng sớm và chiều muộn ánh sáng thường xiên, dịu, màu ấm, bóng đổ mềm nên dễ chụp hơn buổi trưa nắng gắt. Trời nhiều mây cũng cho ánh sáng đều, hợp chụp chân dung. Buổi trưa thì nên tìm chỗ có bóng râm.
Nhờ người lạ chụp hộ thì nên dặn gì?
Chỉ rõ nút chụp, nói muốn lấy cả người hay cả cảnh, và nhờ bấm vài tấm liên tiếp. Đưa máy ở chế độ đã căn sẵn sẽ đỡ cho người giúp. Xong nhớ cảm ơn và đề nghị chụp lại cho họ nếu họ cũng đi nhóm.
Có cần xin phép khi chụp ảnh người dân địa phương không?
Nên hỏi trước, nhất là khi chụp cận mặt, chụp trẻ em, người đang làm việc hay nhà ở của người dân. Một lời hỏi và nụ cười thường được đáp lại vui vẻ; nếu họ từ chối thì tôn trọng và cất máy.
Chụp quá nhiều ảnh thì làm sao quản lý cho khỏi đầy máy?
Tối mỗi ngày dành mười phút chọn những tấm ưng nhất, đánh dấu yêu thích và xoá các tấm trùng, mờ. Về nhà thì chép ra ổ lưu trữ hoặc bộ nhớ đám mây theo từng chuyến, đặt tên thư mục theo nơi và tháng.
Đăng ảnh du lịch khi đang ở nơi đó có sao không?
Nhiều người chọn đăng sau khi đã về để không lộ việc nhà đang vắng người và để tập trung tận hưởng chuyến đi. Đó là thói quen an toàn nên cân nhắc, đặc biệt khi tài khoản để chế độ công khai.