Nhóm chat gia đình là nơi duy nhất mà một câu hỏi đơn giản có thể nhận bốn mươi bảy câu trả lời, một bức ảnh bông sen xuất hiện đúng năm giờ rưỡi mỗi sáng, và một người lạ có thể sống trong nhóm hai tháng mà không ai thắc mắc. Ồn ào, lộn xộn, nhưng ai rời nhóm một hôm là cả nhà hỏi thăm.
Những mẩu chuyện dưới đây tự viết, nhân vật là tên giả định, cười vào tình huống chứ không cười vào ai, ông bà hay con cháu đều có phần vụng như nhau. Cuối bài là vài cách giữ nhóm gia đình vui mà bớt ồn, để điện thoại không rung liên hồi lúc nửa đêm.
Buổi sáng của nhóm bắt đầu từ một bông sen
Ảnh bông sen là cách điểm danh
Năm năm nay, đúng năm giờ rưỡi sáng, bác Hai gửi vào nhóm một tấm ảnh bông sen kèm dòng "Chúc cả nhà ngày mới vui vẻ". Không ai trả lời, nhưng ai cũng thấy. Một sáng, năm giờ rưỡi trôi qua, rồi sáu giờ, rồi bảy giờ, không có bông sen nào. Đến tám giờ, bảy người nhắn riêng hỏi bác có ổn không, chị họ còn định chạy sang nhà. Chín giờ, bác Hai gửi ảnh bông sen kèm lời giải thích: sáng nay bác đi tập thể dục ở công viên, để quên điện thoại trên bàn. Bác viết thêm: "Hoá ra cái ảnh bông sen là để cả nhà điểm danh bác." Sau lần ấy, thỉnh thoảng có người trả lời bông sen bằng một bông hồng, coi như "có mặt".
Mây Lang Thang là ai
Nhóm cả họ có sáu mươi người, và tên hiển thị thì mỗi người một kiểu: "Hoa Hồng Có Gai", "Người Đi Câu", "Mẹ Của Tũn", "Mây Lang Thang". Một hôm có người hỏi giỗ tổ năm nay ai lo phần cỗ, "Mây Lang Thang" trả lời rất dứt khoát: "Phần xôi để bà lo." Cả nhóm im lặng ba phút. Các cháu nhắn riêng cho nhau: "Bà nào?", "Bà nội hay bà ngoại?", "Bà có tài khoản từ bao giờ?". Hoá ra Mây Lang Thang là bà nội, dùng điện thoại được hai năm và tự đặt tên theo một bài hát bà thích. Bà bảo: "Tên thật thì ai chẳng biết, đặt tên này cho các cháu đoán." Cả họ đoán sai hai năm liền.
Một câu hỏi, bốn mươi bảy câu trả lời
Số điện thoại của chú Tư
Mít gửi vào nhóm: "Cả nhà ơi, ai có số chú Tư không ạ?" Trong mười lăm phút, mười hai người gửi số, và mười hai số đó có chín số khác nhau. Có số chú dùng từ hồi trước, có số của cô Tư, có một số là của cửa hàng vật liệu xây dựng mà chú từng mua xi măng. Mít gọi lần lượt. Số thứ nhất thuê bao không liên lạc được, số thứ hai là một anh bán gạch rất lịch sự, số thứ năm là cô Tư, cô bảo chú vừa đổi số. Đến số thứ chín, chú Tư nghe máy, câu đầu tiên là: "Ai cho cháu số này? Chú mới lắp sim hôm qua." Mít cũng không biết, vì người gửi số đó không nhận là mình.
Tết năm nay về quê ăn ở đâu
Đầu tháng chạp, cô Út mở chủ đề: "Tết này mình tụ họp ở nhà ai cho vui?" Ba ngày sau, chủ đề có hơn bốn trăm tin nhắn. Có phương án về nhà nội, có phương án thuê một căn nhà vườn, có người đề nghị đi biển, có người gửi bảng so sánh giá vé, có người gửi ảnh cái sân rộng nhà mình kèm dòng "nhà con để được mười hai cái xe máy". Có một cuộc bình chọn, rồi bình chọn lại vì có người chọn nhầm. Tối ngày thứ ba, ông nội nhắn đúng một câu: "Như mọi năm." Cả nhóm đồng ý trong vòng hai phút. Bốn trăm tin nhắn để quay về điểm xuất phát, nhưng ai cũng thấy ba ngày đó vui hơn cả cái Tết.
Ảnh, ảnh và thêm ảnh
Tám mươi sáu ảnh và người dẫn đường
Đám cưới chị họ, Bin được giao chụp ảnh vì "cháu có điện thoại xịn". Tối đó Bin gửi vào nhóm tám mươi sáu tấm. Cả họ hào hứng xem, rồi phát hiện ba mươi tấm có cùng một tấm lưng áo vest xám đứng chắn ngay giữa khung hình, lúc che cô dâu, lúc che bàn tiệc. Mọi người đặt cho tấm lưng đó biệt danh "người dẫn đường" và đoán xem là ai: anh bên nhà trai, chú quay phim, hay khách mời ở bàn số năm. Đến tấm thứ tám mươi tư, người dẫn đường quay mặt lại. Đó là bố Bin, người đã đi trước con suốt buổi tiệc để "dọn đường cho con chụp". Bố Bin nhắn: "Bố tưởng con chụp cô dâu."
Bữa mì gói được tài trợ nhiều nhất
Nhóm gia đình có một thói quen không ai đặt ra mà ai cũng theo: bảy giờ tối, mỗi nhà gửi ảnh mâm cơm của mình. Có nhà cá kho, có nhà canh chua, có nhà mâm cỗ đầy vì có khách. Tối hôm đó, em út đang ôn thi ở phòng trọ trên thành phố gửi một tấm ảnh gói mì và một quả trứng, kèm dòng "Nhà con hôm nay đơn giản". Hai mươi phút sau, em nhận liền ba đơn đồ ăn: một hộp cơm gà của chị cả, một tô bún của bác, một túi hoa quả của mẹ. Anh giao hàng thứ ba đứng ở cửa hỏi: "Em mở tiệc à?" Em út kể lại trong nhóm, và từ đó, ảnh gói mì trở thành tín hiệu cầu cứu chính thức của cả nhà.
Bộ lọc làm đẹp cho đĩa rau luộc
Chị cả mới đổi điện thoại, chế độ chụp mặc định có sẵn bộ lọc làm mịn da. Tối đó chị chụp mâm cơm gửi vào nhóm như mọi ngày. Đĩa rau luộc xanh mướt như tranh vẽ, khúc cá kho bóng loáng không một vết cháy, bát canh mịn đến mức không thấy rau đâu, còn quả trứng ốp thì có cả má hồng. Cả nhà tưởng chị đi ăn nhà hàng. Bác Hai hỏi: "Quán nào nấu đẹp thế, cuối tuần cả nhà đi." Em út hỏi xin địa chỉ. Chị cả ngơ ngác chụp lại mâm cơm bằng điện thoại của con trai, gửi vào nhóm để đối chiếu. Hai tấm ảnh cạnh nhau, cả nhà cười một trận. Kể từ bữa đó, ảnh mâm cơm của chị được cả nhà gọi là "mâm cơm trang điểm", và chị không tắt bộ lọc nữa vì "cả nhà thích xem".
Tin chuyển tiếp và cuộc gọi lúc sáu giờ sáng
Hội đồng kiểm chứng của nhà họ Lê
Anh Tèo ba mươi tuổi, làm kỹ thuật, nhưng có tật thấy tin gì gây sốc là chuyển ngay vào nhóm gia đình. Hôm đó là tin "uống nước lạnh buổi sáng làm hỏng dạ dày, chia sẻ ngay cho người thân". Mười phút sau, em họ gửi một bài phân tích của bác sĩ nói không phải vậy. Cô Ba gửi thêm một bài khác. Ông nội gửi một câu: "Ông uống nước lạnh sáu mươi năm rồi." Đến trưa, cả nhóm đã thành một hội đồng kiểm chứng, mỗi người một nguồn, cãi nhau rất lịch sự. Tèo đọc hết rồi nhắn: "Vậy là sai ạ?" Từ hôm đó, mỗi lần Tèo chuyển tiếp tin gì, cả nhà tự động đi kiểm chứng trước khi tin.
Cuộc gọi nhầm dài nhất năm
Sáu giờ sáng chủ nhật, điện thoại cả nhà cùng reo: ông gọi video cho cả nhóm. Mười một người bắt máy, người đang đánh răng, người tóc rối như tổ chim, có người chưa mở mắt đã hỏi: "Ông ơi có chuyện gì ạ?" Ông nhìn vào màn hình, ngạc nhiên không kém: "Ông chỉ định bấm xem ảnh con cún nhà thằng Bin." Không ai tắt máy. Mẹ Bin quay con cún cho ông xem, chị cả khoe cái ban công mới trồng rau, cô Út hỏi ông sáng nay ăn gì. Cuộc gọi kéo dài bốn mươi phút. Cuối buổi, ông bảo: "Thôi để ông bấm nhầm thêm vài lần nữa." Kể từ bữa đó, sáu giờ sáng chủ nhật thành giờ gọi điện của cả nhà.
Những thành viên bất ngờ của nhóm
Nhóm bí mật có thêm một người
Ông sắp tròn tám mươi, các con lập một nhóm riêng tên "Chuẩn bị mừng thọ", dặn nhau giữ kín. Nhóm bàn đủ thứ: đặt nhà hàng nào, mời bao nhiêu khách, quà là chiếc áo len hay cái ghế tựa. Ông có mặt trong nhóm từ ngày đầu, vì cô Út thêm thành viên bằng cách chọn cả danh bạ nhà mình. Ông đọc hết, không nói gì. Ngày mừng thọ, ông làm bộ ngạc nhiên rất tròn vai, ôm từng đứa cháu. Tối về, ông nhắn vào nhóm bí mật đúng một dòng: "Cái ghế tựa ông ngồi êm lắm, cảm ơn các con. Nhóm này ông xin rời nhé, để lần sau các con còn bí mật." Cả nhà đến giờ vẫn không biết ông giỏi đọc tin hay giỏi diễn hơn.
Anh Thanh Tâm hai tháng trong nhóm
Một hôm nhóm cả họ có thêm thành viên tên Thanh Tâm. Mọi người lịch sự chào, có người còn hỏi "Cháu nhà ai đấy?" nhưng không ai trả lời. Hai tháng trôi qua, Thanh Tâm thả tim mọi ảnh bông sen, chúc mừng mọi sinh nhật, có lần còn khen mâm cơm nhà bác Hai. Đến khi làm danh sách mời đám cưới, cô Út mới phát hiện Thanh Tâm là anh thợ sửa điều hoà, cô định gửi số anh cho em gái thì lỡ thêm anh vào nhóm. Cô nhắn riêng xin lỗi. Anh Tâm trả lời: "Dạ không sao chị, nhà mình vui quá em không nỡ rời." Anh rời nhóm bằng một lời chào dài, và cả họ giữ số anh làm thợ quen.
Chuyện thật đằng sau: giữ nhóm gia đình vui mà không ồn
Nhóm gia đình ồn là vì nó sống, nhưng ồn quá thì người trẻ tắt thông báo, người lớn tuổi bỏ lỡ tin quan trọng. Vài thói quen nhỏ giúp cả nhà dễ chịu hơn:
- Tách nhóm theo việc. Một nhóm lớn để chào hỏi, khoe ảnh; một nhóm nhỏ để bàn việc cần quyết như tụ họp, chia việc lo cỗ. Nhóm bàn việc chỉ gồm người thật sự tham gia quyết định.
- Ghim tin quan trọng. Địa chỉ, giờ giấc, ai lo phần nào thì ghim lên đầu nhóm, đỡ cảnh mười người hỏi lại cùng một câu.
- Hỏi chung một câu, mời một người trả lời. Thay vì "Ai có số chú Tư?", hỏi "Cô Ba gửi giúp cháu số mới nhất của chú Tư với". Câu hỏi có người nhận thì nhanh có đáp án đúng.
- Kiểm chứng trước khi chuyển tiếp. Tin về sức khoẻ, thuốc, cảnh báo nguy hiểm thì đọc nguồn trước, không chắc thì đừng chuyển. Nhóm gia đình đông người lớn tuổi nên tin sai lan rất nhanh.
- Thêm thành viên thì nhìn kỹ danh sách. Chọn từng người thay vì chọn cả danh bạ; nhóm có chuyện riêng thì đọc lại danh sách trước khi bàn.
- Tôn trọng giờ ngủ. Ảnh và chuyện không gấp thì để sáng mai; ai cần yên tĩnh có thể tắt thông báo nhóm mà vẫn để chế độ báo khi được nhắc tên.
Quan trọng nhất là đừng biến nhóm gia đình thành nơi phân xử. Chuyện cần nói riêng thì nhắn riêng, chuyện cả nhà cùng vui thì để nhóm lo.
Câu hỏi thường gặp
Nhóm gia đình quá nhiều tin, tắt thông báo có bị coi là thiếu quan tâm không?
Không nhất thiết. Bạn cứ báo trước với cả nhà rằng mình tắt chuông nhóm nhưng vẫn xem mỗi tối, việc gấp thì gọi điện hoặc nhắc tên. Phần lớn ứng dụng vẫn báo khi có người nhắc đến bạn, nên tin cần thiết không bị lỡ.
Có nên nhắc người lớn tuổi khi họ chuyển tiếp tin chưa kiểm chứng không?
Nên, nhưng nhắc riêng và nhẹ nhàng, kèm nguồn đáng tin để họ tự đọc, thay vì phản bác giữa nhóm đông người. Người trẻ cũng chuyển tiếp tin sai không ít, nên đây là chuyện thói quen của mọi lứa tuổi, không phải chuyện riêng của ông bà.
Làm sao để ông bà dùng được nhóm chat mà không bị rối?
Ghim nhóm gia đình lên đầu, tăng cỡ chữ, tắt bớt các nhóm khác ông bà không cần. Dạy từng thao tác một như xem ảnh, gửi ảnh, gọi video, để ông bà tự bấm chứ không làm hộ. Một tờ giấy ghi các bước dán cạnh chỗ sạc điện thoại cũng giúp nhiều.
Lập nhóm riêng để bí mật chuẩn bị quà, cần lưu ý gì?
Đọc kỹ danh sách thành viên trước khi bàn, đặt tên nhóm không lộ mục đích, và nhắc mọi người không chụp màn hình gửi đi chỗ khác. Nếu người được tặng lỡ vào nhóm như chuyện của ông trong bài, cứ cười cho qua, sự bất ngờ không quan trọng bằng tấm lòng.
Những chuyện trong bài có nhằm chê người già dùng điện thoại không?
Không. Các mẩu chuyện cười vào những cái vụng mà mọi lứa tuổi đều có, từ ông bấm nhầm cuộc gọi đến cháu chụp ảnh toàn lưng bố mình. Trong nhiều chuyện, người lớn tuổi lại là người tinh ý nhất nhóm.
Có nên đưa người ngoài như thợ sửa nhà vào nhóm gia đình không?
Không nên. Nhóm gia đình thường có địa chỉ, ảnh trẻ em, lịch đi vắng, những thông tin không nên để người ngoài đọc. Muốn chia sẻ số thợ, hãy gửi danh thiếp liên hệ vào nhóm thay vì thêm chính người đó vào.
