Sân bay là nơi hai kiểu người gặp nhau: người đến trước giờ bay ba tiếng “cho chắc” và người đến lúc quầy sắp đóng “vì tính rồi mà”. Giữa hai kiểu ấy là cả một kho chuyện vui: ngồi nhầm cửa ra máy bay, nghe loa gọi tên mà không nhận ra tên mình, đứng ở băng chuyền nhìn hai chục cái vali đen giống hệt nhau.
Các mẩu chuyện dưới đây đều tự viết, nhân vật là tên giả định, ai thấy mình trong đó thì cứ cười trước. Bài chỉ đùa vào chuyện giờ giấc, chờ đợi và tìm đường — còn ở khu soi chiếu an ninh thì nghiêm túc, phần cuối bài có giải thích vì sao.
Trường phái “đến sớm cho chắc”
Bố đến trước khi quầy mở
Bố Tũn có một nguyên tắc: bay nội địa thì đến sân bay trước bốn tiếng, “phòng kẹt xe, phòng xịt lốp, phòng trời mưa”. Sáng hôm ấy đường vắng như ngày Tết, cả nhà tới nơi khi quầy làm thủ tục còn chưa có ai ngồi. Mẹ trải khăn ăn xôi ở hàng ghế chờ, Tũn đếm được mười một chiếc máy bay cất cánh, em gái Tũn ngủ một giấc, dậy, rồi ngủ thêm giấc nữa. Tới giờ lên máy bay, bố quay sang nói đầy mãn nguyện: “Thấy chưa, không vội gì cả”. Cả nhà đồng ý — vì đã ngồi chờ đủ lâu để không còn sức phản đối.
Ba ly trà và một vòng nhà ga
Đến sớm thì có thời gian, mà có thời gian thì phải tiêu. Chị Hoa đi hết một vòng nhà ga, ngắm từng gian hàng, thử mùi ba lọ nước hoa, mua một ly trà, rồi thêm ly nữa vì ly đầu uống hết khi chưa đi được nửa vòng. Tới vòng thứ hai, chị đã quen mặt cô bán hàng tới mức cô hỏi: “Chị vẫn chưa bay ạ?”. Chị cười: “Chưa em, còn hai tiếng”. Tới vòng thứ ba, chị phát hiện ra một điều mà đi máy bay mười năm chưa biết: nhà ga có hẳn một khu ghế nằm yên tĩnh. Chị nằm xuống, đặt báo thức ba lần, và lần đầu tiên thấy đến sớm cũng hay.
Đến sớm hơi phí thời gian thật, nhưng ít ai kể lại cảnh chờ lâu như một kỷ niệm buồn. Người ta chỉ kể về lần chạy hụt hơi.
Trường phái “sát nút chuyên nghiệp”
Bảng tính thời gian hoàn hảo
Tèo tính giờ ra sân bay như kỹ sư: hai mươi lăm phút đi đường, mười phút làm thủ tục, mười lăm phút qua soi chiếu, năm phút đi bộ ra cửa. Cộng lại vừa khít, không dư một phút cho thứ gọi là “đời thực”. Đời thực hôm ấy xuất hiện dưới dạng một đoạn đường đang sửa và một cơn mưa rào. Tèo xuống xe, kéo vali chạy qua sảnh, áo ướt một bên vai, tới quầy thì nhân viên mỉm cười rất hiền: “Anh ơi, chuyến này lùi giờ một tiếng rồi ạ”. Tèo ngồi phịch xuống ghế, thở như vừa chạy hết năm cây số, rồi bắt đầu tính lại bảng thời gian cho lần sau — vẫn không có ô nào cho mưa.
Chạy theo tiếng loa
Khoa ngồi ở quán cà phê trong khu cách ly, đeo tai nghe, mải xem nốt tập phim. Loa gọi tên hành khách ra cửa khởi hành, phát âm tên Khoa theo một kiểu lạ đến mức chính Khoa nghe thấy cũng nghĩ là người khác. Lần thứ hai loa gọi, chị ngồi bàn bên tháo tai nghe của mình ra, nhìn sang: “Hình như gọi em đấy”. Khoa giật mình, xách ba lô chạy một mạch, tới cửa thì nhân viên mặt đất đang đứng chờ, vẫn rất nhẹ nhàng: “Anh Khoa phải không ạ? Mời anh lên ạ”. Cả khoang nhìn anh bước vào như nhìn diễn viên chính đến muộn. Khoa xin lỗi suốt dọc lối đi.
Người sát nút thường có một năng lực đặc biệt: luôn kịp. Nhưng ai đi cùng họ cũng già đi vài tuổi sau mỗi chuyến.
Cửa số 5 hay cửa số 15
Hàng người “lạ lạ”
Na ngồi chờ ở cửa ra máy bay, thấy mọi người bắt đầu xếp hàng thì đứng dậy xếp theo. Đứng một lúc, Na nghe hai người phía trước bàn nhau nên mua gì ở một thành phố mà Na không hề định tới. Na nhìn lại thẻ lên máy bay: cửa 15. Nhìn lên đầu cửa đang đứng: cửa 5. Na kéo vali chạy dọc hành lang, vừa chạy vừa đếm ngược số cửa như đếm ngược giao thừa. Tới cửa 15, hàng người mới đi được một nửa, Na hoà vào cuối hàng như chưa có chuyện gì. Chỉ có điều, mặt đỏ như vừa đi tập thể dục.
Đổi cửa vào phút cuối
Có những lần không phải lỗi của ai: chuyến bay đổi cửa ra máy bay. Thông báo vang lên, cả khu ghế chờ đứng dậy cùng lúc như một đàn chim vừa nghe tiếng động, kéo vali đi về một hướng. Bin đi theo đám đông được nửa đường thì nhận ra mình đang đi theo… một đoàn khách khác vừa đổi cửa. Quay lại nhìn bảng thông tin, cửa của Bin vẫn y nguyên. Bin lững thững đi về chỗ cũ, ngồi xuống đúng cái ghế vừa rời, cạnh một cụ ông nãy giờ không nhúc nhích. Cụ cười: “Cháu đi dạo vui không?”.
Hai câu chuyện cùng một bài học: thẻ lên máy bay và bảng thông tin trong nhà ga đáng tin hơn đám đông, kể cả khi đám đông trông rất tự tin.
Ổ cắm điện, tài nguyên quý nhất nhà ga
Vòng tròn quanh cây cột
Ở khu chờ có một cây cột gắn bốn ổ cắm. Quanh cây cột là chín người, mười một chiếc điện thoại và một cái máy tính bảng, dây sạc toả ra như rễ cây đa. Ai đến sau thì đứng ngoài, nhìn vào với ánh mắt hy vọng như người chờ xe buýt giờ tan tầm. Tũn cắm được nhờ một chị tốt bụng cho dùng chung cục sạc nhiều cổng. Hai người không quen biết ngồi sát vai nhau suốt bốn mươi phút, nói chuyện từ thời tiết sang chuyện nuôi mèo. Lúc chia tay, chị dặn: “Lần sau mang dây dài vào em nhé, ngồi gần cột mỏi cổ lắm”.
Pin dự phòng nằm trong vali ký gửi
Chị Hoa chuẩn bị rất kỹ: sạc đầy cục pin dự phòng to nhất nhà. Rồi chị nhét nó vào vali ký gửi “cho nhẹ túi”. Ở quầy thủ tục, nhân viên lịch sự nhắc pin dự phòng phải mang theo người, không để trong hành lý ký gửi, và mời chị mở vali lấy ra. Chị lấy ra được cục pin, kèm theo đó là màn bày đồ lót, dép tông, túi bánh trước mặt cả hàng người đang chờ. Kể từ bữa đó, cục pin dự phòng của chị Hoa có chỗ riêng trong túi xách tay, và chị kiểm nó trước cả kiểm căn cước.
Băng chuyền hành lý và hai chục cái vali đen
Dải ruy băng đỏ
Biết vali đen thì ai cũng có, Na buộc lên quai một dải ruy băng đỏ cho dễ nhận. Đứng ở băng chuyền, Na tự tin chờ. Chiếc vali đen thứ nhất có ruy băng đỏ chạy qua — không phải của Na. Chiếc thứ hai có ruy băng đỏ — cũng không phải. Tới chiếc thứ năm có ruy băng đỏ, Na mới hiểu mình không phải người duy nhất nghĩ ra mẹo này. Cuối cùng Na nhận ra vali của mình nhờ một vết xước hình con cá ở góc dưới, kỷ niệm của chuyến đi trước. Về nhà, Na buộc thêm một chiếc khăn sọc vàng tím. Chuyến sau, trên băng chuyền chỉ có một chiếc như thế.
Cầm nhầm, trả lại, cười xoà
Bin kéo vali ra tới cửa đón khách mới thấy nó nhẹ hơn mọi khi. Mở khoá kéo hé ra xem thì thấy toàn đồ chơi trẻ con và một chiếc áo hoa. Bin quay vào, gặp ngay một bà mẹ trẻ đang bối rối đứng cạnh chiếc vali đen giống hệt, đứa con nhỏ thì khóc vì “vali của con đâu”. Hai bên đổi lại, cười xoà, đứa bé hết khóc ngay khi thấy con gấu bông. Nhân viên sân bay đứng gần đó gật đầu: “Mỗi ngày đều có vài đôi như thế anh chị ạ”. Bin về nhà buộc ngay thẻ tên lên quai vali.
Băng chuyền là nơi hiếm hoi mà cầm nhầm đồ của người khác không phải chuyện xấu hổ, miễn là kiểm thẻ hành lý trước khi ra khỏi khu nhận hành lý.
Người đưa, người đón
Cạnh cột số ba
Bố Na ra sân bay đón con. Na nhắn: “Con ra rồi, con đứng cạnh cột số ba”. Bố nhắn lại: “Bố cũng đang đứng cạnh cột số ba đây”. Hai bố con đứng cạnh hai cây cột số ba suốt mười phút, nhìn quanh không thấy ai, gọi điện cho nhau, cùng nói “con có thấy cái cửa kính to không” — cửa kính thì ở đâu cũng to. Cuối cùng Na hỏi bố đang đứng tầng mấy. Bố đang ở tầng khởi hành, Na ở tầng đến. Bố đi thang cuốn xuống, gặp con, hai bố con cười mãi. Sau lần ấy bố Na thuộc lòng một điều: người đi một tầng, người về một tầng.
Tiễn như đi xa nửa vòng trái đất
Anh Khoa đi công tác hai ngày. Cả nhà ra tiễn: vợ, hai con, mẹ vợ, thêm cô em họ “tiện đường”. Tới cửa vào khu soi chiếu, mẹ vợ dặn mang áo ấm, vợ dặn ăn uống đủ bữa, con lớn dặn mua quà, con nhỏ ôm chân bố khóc. Mười phút chia tay khiến mấy người đứng sau cũng xúc động lây, có chị còn rút khăn giấy. Một bác đứng gần hỏi: “Cháu đi xa lâu không?”. Anh Khoa ngượng ngùng: “Dạ, thứ Năm cháu về ạ”. Bác cười to tới mức cả hàng người cười theo, còn con nhỏ của anh thì vẫn khóc vì chưa hiểu thứ Năm là bao giờ.
Đi đón người ở sân bay, hỏi rõ ga nào, tầng nào, cửa nào trước khi đi thì đỡ được cả mười phút đứng cạnh nhầm cột.
Chuyện thật đằng sau: đi sân bay cho đỡ cuống
Tính ngược từ giờ đóng cửa, không tính xuôi từ giờ ra khỏi nhà. Mỗi hãng và mỗi sân bay có giờ đóng quầy, giờ lên máy bay riêng ghi trên vé; lấy mốc đó trừ ngược thời gian đi đường, xếp hàng, soi chiếu, rồi cộng thêm một khoảng dự phòng cho mưa và kẹt xe. Không cần đến sớm bốn tiếng, nhưng cũng đừng để bảng giờ của mình không có ô nào cho “đời thực”.
Tin thẻ lên máy bay và bảng thông tin, không tin đám đông. Số cửa có thể đổi; nhìn bảng thông tin chuyến bay trong nhà ga khi tới khu chờ và nhìn lại khi nghe thông báo. Bật âm lượng nhỏ hoặc tháo một bên tai nghe khi ngồi chờ, để loa gọi thì còn nghe thấy.
Pin dự phòng và đồ điện tử nhỏ để trong túi xách tay. Quy định cụ thể về pin, chất lỏng, vật sắc nhọn do hãng bay và cơ quan quản lý đặt ra; đọc điều kiện vận chuyển trên vé hoặc trang chính thức của hãng trước khi xếp đồ thay vì đoán.
Đánh dấu vali cho riêng mình. Thẻ tên ghi cách liên lạc, một chiếc khăn hay quai có màu riêng; chụp ảnh vali và thẻ hành lý ký gửi trước khi gửi, phòng khi cần báo thất lạc.
Ở khu soi chiếu, câu đùa không còn là câu đùa. Những câu nói vui về vật nguy hiểm trong hành lý có thể bị xử lý như một tình huống thật, làm chậm cả đoàn và gây rắc rối cho chính người nói. Chuyện vui để dành kể khi đã ra khỏi nhà ga — lúc ấy kể bao nhiêu cũng được.
Câu hỏi thường gặp
Bay nội địa nên có mặt ở sân bay trước bao lâu?
Không có một con số chung cho mọi chuyến. Cách an toàn là đọc giờ đóng quầy thủ tục ghi trên vé hoặc trong thư xác nhận của hãng, rồi tính ngược thời gian đi đường, xếp hàng và soi chiếu, cộng thêm khoảng dự phòng cho mùa cao điểm, mưa hoặc kẹt xe.
Đã làm thủ tục trực tuyến thì có cần đến sớm không?
Làm thủ tục trực tuyến giúp bỏ bớt bước xếp hàng ở quầy, nhưng nếu có hành lý ký gửi vẫn phải ra quầy gửi đồ, và vẫn phải qua soi chiếu an ninh. Giờ đóng cửa ra máy bay không đổi, nên vẫn cần khoảng thời gian dự phòng.
Làm sao để nhận ra vali của mình nhanh trên băng chuyền?
Chọn một dấu hiệu ít người dùng: một chiếc khăn, dây đai hay thẻ tên màu lạ. Ruy băng đỏ thì rất nhiều người cùng nghĩ ra. Trước khi rời khu nhận hành lý, đối chiếu số trên thẻ hành lý dán ở vali với cuống thẻ mình đang giữ.
Nghe loa gọi tên mà không chắc có phải mình không thì làm gì?
Ra ngay quầy ở cửa ra máy bay ghi trên thẻ lên máy bay và hỏi nhân viên. Hỏi thừa một lần không mất gì, còn bỏ qua lời gọi thì có thể bị lỡ chuyến. Tháo một bên tai nghe khi ngồi chờ là cách đơn giản để không bỏ sót.
Chuyến bay lùi giờ lâu thì nên làm gì cho đỡ sốt ruột?
Hỏi nhân viên hãng về giờ dự kiến mới và quyền lợi của hành khách theo điều kiện vé, nhắn người đón, rồi tìm chỗ ngồi gần cửa ra máy bay. Đi dạo cũng được, nhưng nhớ quay lại xem bảng thông tin thường xuyên vì giờ có thể thay đổi nữa.
Vì sao không nên nói đùa ở khu soi chiếu an ninh?
Nhân viên an ninh phải xem mọi lời nói về vật nguy hiểm là thông tin cần xử lý, không thể đoán người nói đang đùa. Một câu bông đùa có thể khiến hành lý bị kiểm tra kỹ, người nói bị mời làm việc và cả đoàn chậm theo.