Lần đầu ở một mình là lần đầu tiên bạn phát hiện ra rằng giấy vệ sinh không tự mọc, tủ lạnh không tự đầy, và cái nồi cơm điện có hai nút chứ không phải một. Tự do thì có thật: muốn ngủ lúc nào thì ngủ, muốn để đôi tất ở đâu thì để. Chỉ có điều đôi tất sẽ nằm nguyên ở đó cho tới khi chính bạn nhặt lên.
Những mẩu chuyện dưới đây dành cho ai vừa đi học xa, đi làm xa, vừa thuê căn phòng đầu tiên hoặc vừa dọn ra ở riêng. Toàn là những vụng về rất dễ thương mà người sống một mình nào cũng từng trải qua ít nhất một lần. Cuối bài có phần “chuyện thật đằng sau” với vài thói quen nhỏ giúp những tuần đầu đỡ cuống.
Nồi cơm đầu tiên
Nước ngập một đốt ngón tay — ngón nào
Trước khi Tũn ra ở riêng, mẹ dặn: nước ngập hơn gạo một đốt ngón tay. Tũn nhớ kỹ. Bữa đầu, Tũn đo bằng đốt ngón cái, cơm nhão như cháo. Bữa thứ hai đo bằng đốt ngón út, cơm cứng như hạt sỏi. Bữa thứ ba Tũn gọi điện hỏi mẹ ngón nào. Mẹ cười mãi mới nói được: “Ngón trỏ, con ạ, mà nồi nhà con có vạch đấy, nhìn vạch mà đổ”. Tũn mở nắp nồi, nhìn vào trong thành nồi: có một hàng vạch rất rõ, từ hôm mua nồi tới giờ chưa ai liếc qua. Bữa thứ tư, cơm ngon tới mức Tũn chụp ảnh gửi mẹ.
Nút nấu và nút giữ ấm
Na vo gạo, đổ nước, đậy nắp, cắm điện, rồi đi tắm. Tắm xong, Na mở nồi ra: gạo vẫn nằm ngoan trong nước lạnh. Hoá ra Na chưa bấm nút nấu, đèn đang sáng ở chế độ giữ ấm. Na bấm nút, ngồi chờ, đói tới mức ăn hết nửa gói bánh quy. Cơm chín thì Na đã no. Hôm sau Na dán một mẩu giấy lên tường cạnh ổ cắm, vẽ một mũi tên chỉ vào nút nấu. Mẩu giấy ở đó suốt ba năm thuê trọ, kể cả khi Na đã thuộc lòng, như một kỷ niệm của bữa cơm toàn bánh quy.
Nồi cơm nào cũng có vạch nước và có nút nấu. Chỉ là người mới ở một mình thường tin trí nhớ hơn tin cái nồi.
Máy giặt và chiếc áo trắng hoá hồng
Một mẻ giặt cho tất cả
Bin quyết định tiết kiệm điện nước bằng cách giặt tất cả quần áo trong một mẻ: áo trắng, quần bò, khăn tắm và chiếc áo đỏ mới mua. Hai tiếng sau, Bin lấy ra một tủ đồ màu hồng phấn đồng đều tới mức như được may cùng một xưởng. Bin gửi ảnh cho nhóm bạn, xin ý kiến. Cả nhóm thả mặt cười, một bạn bình luận: “Đẹp đấy, giờ mặc gì cũng hợp nhau”. Sau lần ấy Bin tách đồ trắng, đồ màu ra hai giỏ. Riêng chiếc áo sơ mi trắng hoá hồng, Bin vẫn giữ, mặc vào mỗi dịp cần trông vui vẻ.
Bột giặt cho chắc ăn
Khoa nghĩ bột giặt nhiều thì đồ càng sạch, bèn đổ đầy một cốc. Máy chạy được mười phút, Khoa nghe tiếng ùng ục lạ, mở cửa nhà tắm ra thì thấy bọt trắng đang tràn ra sàn như ai làm phim tuyết rơi. Khoa vừa lau vừa cười, vừa gọi điện cho mẹ. Mẹ nghe xong chỉ hỏi: “Con đổ bao nhiêu?”. Khoa thú thật: “Một cốc”. Mẹ im lặng ba giây, rồi dặn đọc hướng dẫn trên bao bì. Khoa đọc: lượng khuyến nghị bằng một phần ba. Sàn nhà tắm hôm đó sạch bóng — sạch nhất từ trước tới giờ.
Máy giặt không cần thêm phần “cho chắc ăn”. Cái nó cần là đồ được chia màu và lượng bột đúng như trên bao bì.
Đi chợ một mình, nấu cho một người
Mua rau cho cả trung đội
Na đi siêu thị lần đầu với tư cách “chủ nhà”, nhìn thấy gì cũng thấy cần. Bó rau to, hộp trứng ba chục quả, nửa ký thịt, một quả bí đỏ to như quả bóng. Về nhà, tủ lạnh mini nhét không vừa. Một tuần sau, rau úa, bí đỏ vẫn nằm im trên bàn như một món đồ trang trí, trứng còn hai mươi tám quả. Na mời cả dãy trọ sang ăn bí đỏ hầm, ăn trứng chiên. Từ một bữa giải cứu thực phẩm, Na quen hết hàng xóm, và học được cách mua đúng cho một người: ít, mà đi chợ nhiều lần.
Công thức cho bốn người
Tũn nấu theo công thức trên mạng, không để ý dòng nhỏ “dành cho bốn người ăn”. Nồi thịt kho chín, thơm cả hành lang. Tũn ăn bữa trưa, bữa tối, bữa trưa hôm sau, bữa tối hôm sau nữa. Tới ngày thứ ba, Tũn mang hộp thịt kho đi làm chia cho đồng nghiệp, ai cũng khen. Có chị hỏi xin công thức, Tũn đọc lại rồi bổ sung: “Chị chia bốn ra nhé, đừng như em”. Từ đó trước khi nấu, Tũn đọc dòng số người ăn trước cả tên món, và cũng bắt đầu hiểu vì sao mẹ hay gọi điện hỏi “con ăn gì chưa”.
Nấu cho một người khó hơn nấu cho bốn người, vì bốn người thì không ai phải ăn cùng một món suốt bốn ngày.
Những thứ không tự mọc ra
Giấy vệ sinh lúc nửa đêm
Khoa từng tin cuộn giấy vệ sinh là thứ có sẵn trong nhà như không khí. Ở nhà bố mẹ, nó luôn có. Một đêm, Khoa phát hiện điều ngược lại vào đúng lúc không thể đi mua. Khoa nhắn tin cho cậu bạn phòng bên cạnh. Cậu bạn mang sang một cuộn, kèm một câu chúc rất chân thành: “Chào mừng tới thế giới người lớn”. Sáng hôm sau, Khoa mua hẳn một lốc mười cuộn, xếp lên kệ như xếp chiến lợi phẩm. Đến giờ Khoa vẫn giữ thói quen: còn hai cuộn là mua thêm, không đợi tới cuộn cuối cùng.
Bóng đèn và cái thang không có
Bóng đèn phòng Na cháy vào tối thứ Bảy. Na có bóng mới, nhưng không có thang. Na đứng lên ghế nhựa, ghế nhựa lung lay; đứng lên bàn học, vẫn không với tới. Nghĩ một lúc, Na quyết định không leo nữa, nhắn cho bác chủ nhà. Bác sang, mang theo cái thang và một chiếc đèn bàn cho mượn tạm, thay bóng xong trong hai phút, còn dặn lần sau có gì hỏng cứ báo. Na nhìn bác thay đèn, nghĩ thầm: sống một mình không có nghĩa là việc gì cũng phải tự làm, nhất là những việc phải leo cao.
Sống một mình là học xem thứ gì cần mua trước khi hết, và việc nào thì nên nhờ người có dụng cụ, có kinh nghiệm.
Tiếng động lạ lúc nửa đêm
Ai đang gõ cửa sổ
Đêm đầu tiên ở phòng mới, Bin nghe “cộc… cộc…” ở cửa sổ. Tim đập thình thịch, Bin bật hết đèn, cầm cây chổi đứng giữa phòng như hiệp sĩ. Tiếng gõ vẫn đều đều. Bin rón rén vén rèm: một cành cây nhỏ bên ngoài đang đung đưa theo gió, chạm nhẹ vào kính. Bin thở ra một hơi dài, cất chổi, tắt bớt đèn. Sáng hôm sau, Bin xin phép chủ nhà tỉa bớt cành cây. Đêm thứ hai, phòng yên tĩnh tới mức Bin lại thấy… hơi thiếu thiếu, phải mở một bản nhạc nhỏ mới ngủ được.
Tủ lạnh biết thở
Na nằm trên giường, nghe tiếng “ù ù… tạch” rồi im bặt, mười phút sau lại “ù ù”. Na đi kiểm tra cửa, kiểm tra nhà tắm, kiểm tra cả gầm giường. Không có gì. Cuối cùng Na ngồi bệt giữa phòng, nghe kỹ, và phát hiện thủ phạm là chiếc tủ lạnh nhỏ, cứ chạy một lúc lại nghỉ. Ở nhà bố mẹ, tiếng ấy bị tiếng tivi, tiếng nói chuyện át mất. Ở một mình, Na mới nghe được hết những âm thanh của một căn phòng. Kể từ bữa đó Na gọi chiếc tủ lạnh là “bạn cùng phòng”, đêm nào nghe nó thở cũng thấy yên tâm.
Căn phòng nào cũng có tiếng động riêng. Ở một mình mấy tuần, bạn sẽ thuộc lòng chúng như thuộc tiếng bước chân người nhà.
Cuộc gọi về nhà
Mẹ hỏi ăn gì
Tuần đầu ở một mình, ngày nào mẹ Tũn cũng gọi lúc bảy giờ tối, câu đầu tiên luôn là: “Con ăn gì chưa?”. Tũn luôn trả lời “con ăn rồi”, kể cả hôm mới ăn gói mì. Một hôm mẹ bảo bật hình lên cho mẹ xem bếp. Tũn bật lên, mẹ thấy ngay nồi mì đang sôi và một quả trứng nằm một mình trên bàn. Mẹ không mắng, chỉ đọc chậm công thức món canh trứng cà chua, đợi Tũn nấu từng bước qua màn hình. Tối đó Tũn có bữa tối đầu tiên được nấu “có người kèm”, và nó ngon hơn mọi gói mì.
Nhớ những thứ từng thấy phiền
Khoa từng thấy phiền vì sáng nào bố cũng mở đài to, mẹ gọi dậy ăn sáng. Ra ở riêng, sáng đầu tiên Khoa ngủ thẳng tới chín giờ, thấy sung sướng. Sáng thứ hai, thứ ba cũng vậy. Tới sáng thứ năm, Khoa tỉnh dậy trong phòng im phăng phắc, tự dưng mở điện thoại lên tìm một kênh đọc tin buổi sáng, bật to như bố hay bật, rồi pha ly cà phê. Khoa nhắn cho bố: “Sáng nay con bật đài như bố”. Bố trả lời đúng một chữ “ừ” và một hình mặt cười. Khoa hiểu, ở đầu bên kia, bố cũng đang cười.
Ở một mình không phải là xa nhà hẳn. Có những thói quen của nhà mình, phải ra ở riêng mới thấy nó đáng giữ.
Chuyện thật đằng sau: những tuần đầu ở một mình cho đỡ cuống
Những chuyện ở trên đều có lời giải rất bình thường. Vài thói quen nhỏ sau đây không biến bạn thành người tự lập hoàn hảo ngay, nhưng giúp những tuần đầu đỡ bất ngờ hơn:
- Đọc hướng dẫn của đồ điện trong phòng ngay ngày đầu: nồi cơm, máy giặt, bình nóng lạnh, điều hoà. Mười phút đọc đỡ được nhiều buổi tối loay hoay.
- Giữ một danh sách “sắp hết” dán trên tủ lạnh hoặc trong điện thoại: giấy vệ sinh, nước rửa bát, bột giặt, gạo. Còn một ít là ghi vào, đi chợ là mua.
- Đi chợ ít mà nhiều lần: mua cho hai, ba ngày thay vì một tuần, đồ tươi đỡ hỏng và tủ lạnh nhỏ cũng đủ chỗ.
- Giặt đồ tách màu, đồ mới có màu đậm nên giặt riêng vài lần đầu; lượng bột hoặc nước giặt theo hướng dẫn trên bao bì.
- Lưu sẵn số của chủ nhà và một người quen gần đó để nhờ khi cần. Việc điện, nước, gas, leo cao thì báo chủ nhà hoặc gọi thợ, đừng tự làm khi chưa biết.
- Ngửi thấy mùi gas lạ thì khoá van bình, mở cửa cho thoáng, không bật tắt công tắc điện hay đánh lửa, ra ngoài và gọi người có chuyên môn.
- Khoá cửa trước khi ngủ và cho một người thân biết địa chỉ chỗ mình ở.
Câu hỏi thường gặp
Lần đầu ở một mình nên mua những đồ gì trước?
Nên có trước những thứ dùng hằng ngày: nồi cơm điện hoặc nồi nhỏ, vài cái bát đĩa, đồ vệ sinh cá nhân, giấy vệ sinh, xà phòng, bột giặt, một đèn bàn, một bộ dụng cụ nhỏ như kéo, băng dính. Những thứ khác mua dần khi thấy thật sự cần.
Ở một mình nấu ăn thế nào cho đỡ ngán và đỡ phí?
Nấu những món dễ chia phần như canh, món xào, trứng, rồi đổi món mỗi ngày. Mua đồ tươi đủ hai, ba ngày. Cơm thừa có thể rang, rau thừa có thể nấu canh. Mỗi tuần thử một món mới cho có hứng, không cần cầu kỳ.
Ở một mình hay sợ vào ban đêm thì làm sao?
Cảm giác này rất thường gặp ở những tuần đầu, vì căn phòng còn lạ. Làm quen với các âm thanh trong phòng, khoá cửa cẩn thận, để một đèn ngủ nhỏ và giữ liên lạc với người thân sẽ giúp yên tâm hơn. Nếu thấy lo lắng kéo dài, nên chia sẻ với người tin cậy.
Đồ đạc trong phòng trọ hỏng thì nên tự sửa không?
Những việc nhỏ như thay pin, vặn lại ốc lỏng thì tự làm được. Những việc dính tới điện, nước, gas, leo cao thì nên báo chủ nhà hoặc gọi thợ, vừa an toàn vừa đúng trách nhiệm của bên cho thuê theo thoả thuận.
Làm sao để không quên đóng tiền điện nước, tiền nhà?
Ghi ngày đóng tiền vào lịch điện thoại kèm nhắc trước vài ngày. Giữ lại biên nhận hoặc tin nhắn xác nhận mỗi lần đóng. Hỏi rõ chủ nhà cách tính tiền điện nước ngay từ đầu để không bất ngờ vào cuối tháng.
Ở một mình có nên kể với hàng xóm không?
Chào hỏi hàng xóm và biết tên một hai người gần phòng là việc tốt, nhất là khi cần nhờ giúp lúc bất ngờ. Bạn không cần kể chi tiết về lịch sinh hoạt của mình với người chưa quen, chỉ cần thân thiện và giữ chừng mực.
