Chờ xe buýt là một môn rèn luyện kiên nhẫn có quy luật rất riêng: xe luôn tới đúng lúc bạn vừa quay đi mua chai nước, và ba chuyến cùng số thường đến dính chùm sau nửa tiếng không thấy chiếc nào. Ai từng đi xe buýt đi học, đi làm vài tháng đều có một kho chuyện để kể.
Bài này gom mười một mẩu chuyện vui tự viết, chia theo từng chặng: lúc đứng ở trạm, lúc lên xe, lúc tìm chỗ ngồi và lúc xuống xe. Bác tài, cô phụ xe và hành khách trong chuyện đều là người tốt; cái đáng cười là tình huống. Cuối bài có phần chuyện thật đằng sau với vài mẹo cho người mới đi xe buýt.
Ở trạm: cuộc đấu trí với lịch chạy
Trạm xe buýt là nơi thời gian trôi theo hai tốc độ: rất chậm khi đứng chờ và rất nhanh khi vừa quay lưng.
Định luật chai nước
Na đứng ở trạm hai mươi phút, cổ họng khô khốc. Cuối cùng Na quyết định chạy sang tiệm tạp hoá bên kia vỉa hè mua chai nước, chỉ mất một phút thôi. Vừa cầm chai nước quay lại, Na thấy chiếc xe số quen đang đóng cửa, thong thả rời trạm.
Kể từ bữa đó Na có một nguyên tắc: muốn xe buýt tới nhanh thì cứ đi mua nước. Bạn cùng phòng hỏi có thật không, Na bảo chưa kiểm chứng khoa học nhưng hiệu quả lần nào cũng như lần nào. Có hôm trời nắng, cả trạm nhìn Na như nhìn một người có phép lạ, chỉ chờ Na bước đi.
Ba chuyến một lúc
Bin chờ bốn mươi phút không thấy chuyến nào. Đến phút bốn mươi mốt, ba chiếc xe cùng số nối đuôi nhau vào trạm, chiếc đầu đông chật, chiếc thứ hai lưng lửng, chiếc thứ ba vắng tanh như xe riêng.
Bin lên chiếc thứ ba, ngồi một mình một hàng ghế, thấy mình giống người được đền bù. Bác tài nhìn gương chiếu hậu cười: "Ba anh em đi cùng nhau cho đỡ buồn đấy cháu." Về sau Bin mới biết hiện tượng xe dồn cục này rất phổ biến, nhưng lúc ấy Bin vẫn thích tin là ba chiếc xe thân nhau.
Lúc lên xe: những pha xử lý vội vàng
Vẫy nhầm xe
Tũn đứng ở trạm, mắt hơi cận, thấy một chiếc xe to màu quen từ xa liền vẫy rối rít. Chiếc xe chầm chậm dừng lại, cửa mở ra. Tũn bước lên được nửa chân thì nhận ra trong xe chỉ có mấy chục chiếc ghế trống và một cô hướng dẫn viên cầm cờ: đó là xe chở đoàn khách tham quan.
Cô hướng dẫn viên cười rất hiền: "Em ơi, xe này đi ra biển ba ngày, em có muốn đi cùng không?" Tũn đỏ mặt xin lỗi rồi lùi xuống. Bác tài còn vẫy tay chào. Sau lần ấy Tũn đeo kính mỗi khi ra trạm, kể cả những hôm thấy mình đẹp hơn khi không đeo.
Thẻ ở túi nào
Mít lên xe, cô phụ xe hỏi vé. Mít tự tin thò tay vào túi áo, không có. Túi quần trái, không có. Túi quần phải, chỉ có tờ giấy gói kẹo. Ba lô ngăn trước, ngăn giữa, ngăn có khoá kéo bí mật. Cả xe bắt đầu nhìn theo với vẻ hồi hộp.
Đến lúc Mít định móc ví trả tiền mặt thì thấy chiếc thẻ đi xe kẹp ngay trong ốp lưng điện thoại, chỗ Mít tự tay nhét vào từ sáng để "khỏi phải tìm". Cô phụ xe gật gù: "Cất kỹ quá thì đến chủ cũng không tìm ra, em ạ." Mấy bác ngồi gần vỗ tay khen Mít đã tìm được.
Tìm chỗ ngồi và nhường chỗ ngồi
Màn nhường ghế lịch sự quá mức
Một bác lớn tuổi lên xe, Bin vội đứng dậy nhường ghế. Cùng lúc đó, cô gái ngồi đối diện cũng đứng dậy. Hai người nhìn nhau, rồi cùng nhìn bác. Bác cười: "Bác chỉ có một cái lưng thôi, hai đứa ngồi lại một đứa đi." Bin và cô gái lại đồng loạt ngồi xuống, rồi lại đồng loạt đứng lên.
Màn nhường nhau kéo dài đến mức có một anh thanh niên nhanh tay ngồi vào một trong hai ghế, ân cần mời bác ngồi ghế còn lại. Bác ngồi xuống, xe lăn bánh. Bin và cô gái đứng hai bên, cùng nhận ra rằng cả hai vừa nhường ghế thành công cho cả bác lẫn anh thanh niên.
Chỗ ngồi cạnh cửa sổ
Na thích ghế cạnh cửa sổ vì được ngắm phố. Hôm ấy Na ngồi đúng chỗ đó, nhưng là phía có nắng chiều chiếu thẳng vào mặt suốt mười lăm trạm. Na kéo mũ áo, che bằng quyển vở, rồi che bằng bàn tay, trông như đang chào ai đó suốt chặng đường.
Một em nhỏ ngồi ghế sau tò mò hỏi mẹ: "Mẹ ơi, chị ấy chào ai mà lâu thế?" Mẹ em suỵt nhẹ, nhưng Na nghe thấy, quay lại cười: "Chị chào ông mặt trời, ông ấy cứ đi theo chị mãi." Hôm sau Na ngồi phía bên kia, và nhớ cái nắng chiều đến lạ.
Ngủ gật, quá trạm và những chuyến đi xa hơn dự định
Giấc ngủ dài thêm sáu trạm
Sau một ngày thi mệt, Tèo lên xe, ngồi xuống, định chỉ nhắm mắt một chút. Tèo mở mắt ra thì xe đang ở một con đường lạ có hàng cây rất đẹp, cách trạm nhà sáu trạm. Tèo bấm chuông xuống, đi bộ sang trạm bên kia đường để quay về.
Lên chuyến ngược chiều, Tèo ngồi xuống, tự nhủ lần này phải tỉnh. Mười phút sau, bác tài phải gọi to: "Cháu ơi, trạm nhà cháu đây!" Thì ra hôm trước bác tài này đã thấy Tèo ngủ quên ở chiều đi. Tèo cảm ơn rối rít, bác chỉ xua tay: "Mặt cháu ngủ quen quá rồi, bác nhớ."
Bấm chuông thay cả xe
Bống ngồi gần nút chuông xuống xe. Trạm kế tiếp, có người phía sau nói "cho xuống với", Bống bấm hộ. Trạm sau nữa, một bác lớn tuổi nói nhỏ, Bống lại bấm hộ. Đến trạm thứ năm, Bống đã thành người bấm chuông chính thức, cả xe cứ nhìn về phía Bống mỗi khi sắp tới trạm.
Mải làm nhiệm vụ, Bống quên mất trạm của mình. Đến lúc nhớ ra thì đã quá một trạm. Bống bấm chuông, xuống xe trong tiếng cảm ơn của mấy hành khách, và đi bộ ngược lại mười phút. Bống bảo đó là mười phút đi bộ có ích nhất trong tuần.
Những người quen của tuyến xe
Đi một tuyến xe đủ lâu, bạn sẽ có một nhóm người quen mà mình không biết tên, nhưng biết họ hay ngồi ghế nào và xuống trạm nào.
Hội hành khách sáu giờ bốn mươi
Chuyến xe sáu giờ bốn mươi sáng có một nhóm hành khách quen: một chú đi làm ở xưởng, hai bạn sinh viên, một cô giáo và một bác đi tập dưỡng sinh. Không ai biết tên ai, nhưng ai vắng một hôm là cả nhóm nhìn quanh.
Một hôm cô giáo lên muộn một chuyến, cả nhóm chờ ở trạm cuối. Khi cô xuống chuyến sau, bác dưỡng sinh nói: "Hôm nay cô làm cả hội lo, cứ tưởng cô ốm." Từ đó nhóm lập ra quy ước: ai đổi giờ đi thì báo trước bằng cách vẫy tay ba lần ở trạm. Chưa ai làm đúng quy ước lần nào, nhưng ai cũng nhớ.
Bác tài biết hết
Bác tài tuyến quen của Mít nhớ rất nhiều thứ: ai xuống trạm nào, ai hay quên ô, ai thứ Sáu nào cũng mang theo túi rau về quê. Một chiều mưa, Mít lên xe ướt sũng. Bác không nói gì, chỉ chỉ vào cái hộp giấy để trên táp lô.
Trong hộp có mấy chiếc áo mưa mỏng hành khách bỏ quên, bác giữ lại để ai cần thì dùng. Mít lấy một chiếc, hôm sau mang trả kèm theo một chiếc áo mưa mới. Bác cười: "Cái hộp này cứ thế mà chẳng bao giờ hết." Cả tuyến xe ai cũng biết cái hộp đó, nhưng chẳng ai biết nó bắt đầu từ bao giờ.
Chiếc ô của cả trạm
Trạm xe buýt gần nhà Na chỉ có mái che nhỏ đủ cho ba người. Chiều mưa, tám người cùng đứng chờ, ai cũng nép vào giữa, vai ướt một bên. Một cô sinh viên mở chiếc ô to màu vàng, giơ lên che thêm cho hai bác đứng ngoài rìa. Rồi một anh mở ô xanh, che cho một mẹ bế con.
Chẳng mấy chốc cả trạm thành một mái che chắp vá bằng năm chiếc ô đủ màu, mọi người đứng sát nhau, chẳng ai quen ai nhưng ai cũng khô được một nửa. Xe đến, mọi người lần lượt gập ô lên xe, gật đầu chào nhau như vừa cùng làm xong một việc lớn. Na bảo đó là lần đầu tiên thấy mưa làm người lạ đứng gần nhau mà không ai thấy phiền.
Chuyện thật đằng sau: mẹo đi xe buýt cho người mới
Những tình huống trên phần lớn tránh được, hoặc ít ra đỡ khổ hơn, nhờ vài thói quen nhỏ:
- Xe dồn cục là chuyện thường gặp. Khi một chuyến bị chậm, trạm sau nhiều người đợi hơn nên xe càng chậm, chuyến sau thì ít khách nên chạy nhanh và đuổi kịp. Vì thế chờ lâu rồi thấy hai ba chuyến liền nhau là có lý do, không phải do bạn kém may.
- Xem vị trí xe trước khi ra trạm. Nhiều thành phố có ứng dụng hoặc trang thông tin cho biết xe đang ở đâu. Xem trước giúp bạn biết có kịp đi mua chai nước hay không.
- Để thẻ đi xe ở một chỗ cố định. Một chỗ duy nhất, lần nào cũng như nhau, tốt hơn mười chỗ "cho tiện".
- Đặt lời nhắc nếu dễ ngủ gật. Đặt báo rung trước giờ đến trạm vài phút, hoặc nhờ người ngồi cạnh nhắc. Đeo tai nghe thì để âm lượng nhỏ để còn nghe thông báo trạm.
- Nhường ghế cho người cần hơn: người lớn tuổi, phụ nữ mang thai, người bế con nhỏ, người đi lại khó khăn. Mời một câu ngắn, rõ ràng, nếu họ từ chối thì cũng không sao.
- Chọn chỗ ngồi theo hướng nắng. Đi buổi chiều về hướng tây thì ngồi bên ít nắng, buổi sáng thì ngược lại.
- Giữ đồ trước người khi xe đông, ba lô đeo ra phía trước, điện thoại cất túi trong, tránh đứng chắn lối lên xuống.
Đi xe buýt lâu ngày, bạn sẽ thấy chuyện vui nhiều nhất không đến từ con xe mà đến từ những người quen không biết tên trên cùng một tuyến.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao chờ lâu không thấy xe rồi hai ba chuyến cùng số đến liền nhau?
Đây là hiện tượng xe dồn cục. Khi một chuyến chậm lại vì kẹt xe hoặc đông khách, các trạm phía trước tích thêm người nên chuyến đó càng chậm. Chuyến phía sau gặp ít khách hơn nên chạy nhanh và dần đuổi kịp. Kết quả là khoảng cách giữa các chuyến không đều như lịch chạy.
Ngủ quên qua trạm thì xử lý thế nào cho nhanh?
Bấm chuông xuống ở trạm gần nhất, xem bên kia đường có trạm chiều ngược lại cùng tuyến không. Nếu không chắc, hỏi phụ xe hoặc bác tài trước khi xuống, họ thường biết trạm nào tiện quay về nhất. Lần sau đặt báo rung trước trạm vài phút.
Nhường ghế mà người kia từ chối thì có bất lịch sự không?
Không. Có người muốn đứng vì sắp xuống, vì đau lưng khi ngồi hoặc đơn giản là thích đứng. Bạn mời một lần rõ ràng là đủ, họ từ chối thì cười và ngồi lại. Điều quan trọng là để ý xung quanh khi có người cần chỗ hơn.
Những chuyện vui trong bài có dùng để kể trên mạng được không?
Được. Đây là chuyện tự viết với nhân vật giả định, bạn có thể kể lại hoặc đổi tên cho hợp. Khi kể chuyện người thật gặp trên xe buýt, nên giấu tên, không chụp hay đăng hình người khác mà chưa hỏi ý họ, và tránh chê ngoại hình hay cách ăn mặc của ai.
Đi xe buýt lần đầu cần chuẩn bị gì?
Tra trước số tuyến, trạm lên và trạm xuống, xem cách trả tiền vé trên tuyến đó, mang theo tiền lẻ hoặc thẻ đi xe. Ra trạm sớm vài phút, đứng ở chỗ tài xế dễ thấy và giơ tay ra hiệu khi xe đến. Nếu không chắc, hỏi phụ xe xem xe có dừng ở trạm mình cần không.
Làm sao để không bị nắng chiếu suốt chặng đường?
Nghĩ xem xe đi theo hướng nào vào giờ đó. Buổi sáng mặt trời ở phía đông, buổi chiều ở phía tây; chọn hàng ghế ở phía ngược lại với hướng nắng. Nếu tuyến đường quanh co nhiều thì ngồi giữa xe hoặc mang theo mũ có vành.
