Biển là nơi ai cũng muốn đi, và cũng là nơi nhiều chuyện vui nhất: kem chống nắng bôi không đều, mũ bay theo gió, dép bị sóng cuốn mất một chiếc, còn cát thì theo về tận nhà, nằm trong giày, trong vali, trong cả túi áo khoác suốt mấy tuần sau.
Các mẩu chuyện dưới đây đều tự viết, nhân vật là tên giả định, kể về những chuyện nhỏ ai đi biển cũng gặp. Riêng chuyện an toàn dưới nước thì không có gì để đùa — phần cuối bài có mấy điều nên nhớ mỗi lần xuống tắm.
Kem chống nắng và tác phẩm nghệ thuật trên da
Vằn vện như ngựa vằn
Tèo bôi kem chống nắng vội vàng, quệt mấy đường lên lưng, lên vai, xoa qua loa rồi lao xuống biển. Chiều về, đứng trước gương, Tèo phát hiện lưng mình có những vệt trắng đỏ xen kẽ như bức tranh trừu tượng: chỗ có kem thì trắng, chỗ không có thì đỏ như tôm luộc. Nhóm bạn nhìn thấy, đặt biệt danh “ngựa vằn” ngay lập tức. Tèo mặc áo dài tay suốt hai ngày còn lại, kể cả lúc đi tắm biển. Chuyến sau, Tèo nhờ bạn bôi giúp phần lưng, và bôi lại sau mỗi lần lên khỏi nước như hướng dẫn trên tuýp kem.
Hình chiếc kính trên mặt
Chị Hoa nằm trên ghế dài dưới ô che, đeo kính râm, định chợp mắt mười phút. Ô che nắng thì đứng yên, còn mặt trời thì di chuyển. Một tiếng sau chị tỉnh dậy, mặt nóng ran. Tháo kính ra, quanh mắt chị là hai vòng trắng tròn trịa, phần còn lại của khuôn mặt đỏ hồng. Con gái chị nhìn thấy cười lăn: “Mẹ như con gấu trúc ngược màu”. Chị Hoa cũng phải cười. Tối ấy chị đắp khăn mát, uống nhiều nước, và từ hôm sau đặt báo thức mỗi khi nằm phơi nắng, dù chỉ “mười phút”.
Kem chống nắng chỉ có tác dụng khi bôi đều và bôi lại đúng lúc. Phần lưng, sau tai, mu bàn chân là những chỗ hay bị quên nhất.
Lâu đài cát và những con sóng không hẹn trước
Kiến trúc sư nhí và con sóng thứ bảy
Bé Bin bảy tuổi xây một lâu đài cát công phu: bốn tháp canh, một bức tường thành, một hào nước bao quanh, cắm thêm một chiếc lá làm cờ. Bin xây gần mép nước vì “ở đó cát ướt, dễ nặn”. Con sóng thứ nhất liếm nhẹ vào hào nước. Con sóng thứ ba làm sụp một tháp canh. Con sóng thứ bảy cuốn trôi gần hết, chỉ còn lại chiếc lá nằm trên một gò cát nhỏ. Bin đứng nhìn, mếu máo. Bố ngồi xuống cạnh, chỉ ra xa hơn một chút: “Lần này mình xây ở đây, rồi đào kênh dẫn nước vào hào”. Hai bố con xây lại, lần này lâu đài sống tới tận lúc thuỷ triều lên buổi chiều.
Đào hố sâu nhất bãi biển
Nhóm Tũn quyết định đào một cái hố thật sâu “để xem có tới nước ngầm không”. Bốn người đào liền một tiếng, hố sâu tới đầu gối thì nước biển bắt đầu rỉ vào đáy. Cả nhóm reo lên như vừa tìm ra mạch nước. Một chú cứu hộ đi ngang qua, nhìn hố, cười và nhắc nhẹ: “Các cháu chơi xong nhớ lấp lại nhé, tối người ta đi dạo dễ hụt chân”. Cả nhóm lại mất thêm nửa tiếng để lấp hố. Tũn tổng kết: “Đào một tiếng, lấp nửa tiếng, nước ngầm thì mặn như nước biển”. Đúng vậy, vì nó chính là nước biển thấm qua cát.
Ngắm bình minh và những đám mây không mời
Dậy lúc bốn rưỡi
Na đặt báo thức lúc bốn giờ rưỡi để ngắm bình minh trên biển. Cả nhóm lục tục dậy, mắt nhắm mắt mở, khoác áo, cầm theo bánh mì, ra bãi biển ngồi chờ. Trời sáng dần. Ánh hồng bắt đầu loang ra ở chân trời. Rồi một dải mây xám dày từ đâu kéo tới, nằm đúng vị trí mặt trời sắp mọc. Mặt trời lên sau đám mây, cả nhóm chỉ thấy bầu trời chuyển từ xám đậm sang xám nhạt. Bin tuyên bố: “Bình minh hôm nay chế độ riêng tư”. Cả nhóm ăn bánh mì, đi dạo bãi biển vắng, nhặt vỏ ốc. Sáng hôm sau lại dậy, lần này mặt trời lên đẹp rực rỡ — và có hai người ngủ quên.
Hoàng hôn ở bờ biển phía đông
Anh Khoa hứng chí rủ cả nhà ra biển ngắm hoàng hôn. Cả nhà ngồi trên cát, nhìn ra biển, chờ mặt trời lặn xuống mặt nước như trong ảnh. Trời tối dần, nhưng mặt trời không thấy đâu, chỉ có bầu trời phía biển chuyển sang tím nhạt. Con trai anh, học lớp năm, rụt rè: “Bố ơi, biển ở đây quay về hướng đông, mặt trời lặn ở phía sau lưng mình”. Cả nhà quay lại: mặt trời đang lặn sau dãy núi, đỏ rực, rất đẹp. Anh Khoa gãi đầu: “Thì bố muốn cả nhà ngắm từ góc khác”. Kể từ bữa đó con trai anh được giao nhiệm vụ xem hướng mặt trời trước mỗi chuyến đi.
Đi biển ở dải đất hình chữ S, phần lớn bãi biển nhìn về phía đông nên ngắm bình minh trên mặt nước thì dễ, còn hoàng hôn trên mặt nước thì phải chọn đúng nơi có hướng biển phù hợp.
Gió biển, mũ và những chiếc dép
Đuổi theo chiếc mũ rộng vành
Chị Hoa mua một chiếc mũ rộng vành rất đẹp để chụp ảnh trên bãi biển. Chị đứng tạo dáng, gió thổi một cơn, chiếc mũ bay khỏi đầu, lăn theo bãi cát như bánh xe. Chị chạy theo. Mũ dừng, chị cúi nhặt, gió lại thổi, mũ lăn tiếp. Ba lần như vậy, chị đã chạy được gần trăm mét, cả bãi biển nhìn theo. Cuối cùng một bé trai đang chơi gần đó nhảy ra chặn đúng lúc, đưa mũ cho chị, cười toe. Chị cảm ơn, mua tặng bé một que kem. Sau lần ấy chị Hoa thêm một sợi dây buộc dưới cằm cho mọi chiếc mũ đi biển.
Chiếc dép còn lại
Tũn để dép ở mép nước rồi chạy xuống tắm. Lên bờ, chỉ còn một chiếc. Chiếc kia đã đi theo con sóng ra biển. Tũn đứng nhìn ra xa, thấy chiếc dép dập dềnh, rồi mất hút. Đi chân đất trên cát nóng giữa trưa, Tũn nhảy như đang múa. Đi được nửa đường về khách sạn, một bác bán dừa gọi lại, đưa cho Tũn một chiếc dép tông cũ còn tốt: “Khách để quên lâu rồi, cháu đi tạm”. Hai chiếc dép khác màu, khác cỡ, nhưng Tũn đi suốt hai ngày còn lại. Lúc về, Tũn mang chiếc dép trả lại cho bác, kèm theo lời cảm ơn và một chầu nước dừa.
Cát theo về nhà
Ba tuần sau vẫn còn cát
Na đã giũ vali, giặt quần áo, rửa giày, hút bụi phòng ngủ. Một tuần sau, Na mở túi áo khoác, thấy một nhúm cát. Hai tuần sau, Na mặc lại chiếc quần đi biển, cát rơi ra từ gấu quần. Ba tuần sau, Na lục chiếc ba lô tìm sạc điện thoại, đáy ba lô vẫn còn một lớp cát mịn. Na chụp ảnh nhúm cát gửi cho nhóm bạn: “Biển vẫn chưa chịu về”. Cả nhóm thi nhau gửi ảnh cát tìm thấy ở nhà mình — trong giày, trong vỏ điện thoại, trong cả hộp đựng kính. Hoá ra cả nhóm đều mang biển về theo, không ai thoát được.
Vỏ ốc trong túi quần
Bé Bông nhặt vỏ ốc suốt ba ngày đi biển, nhét vào mọi túi quần, túi áo có thể nhét được. Mẹ không biết. Về nhà, mẹ cho quần áo vào máy giặt. Máy giặt kêu lạch cạch, lạch cạch suốt bốn mươi phút, như có ai đang gõ trống trong đó. Mở ra, mười mấy vỏ ốc nằm trong lồng giặt, sạch bóng. Mẹ định bỏ đi, Bông khóc ầm lên vì đó là “bộ sưu tập”. Cuối cùng, mẹ con rửa sạch, xếp vỏ ốc vào một chiếc lọ thuỷ tinh đặt trên bàn học. Lần đi biển sau, mẹ kiểm từng túi quần trước khi giặt.
Phao vịt khổng lồ và những con sóng ngang gối
Bốn mươi phút thổi một con vịt
Bố Bông mua một chiếc phao hình con vịt to gần bằng chiếc giường đơn. Không có bơm, bố thổi bằng miệng. Mười phút đầu, con vịt mới phồng được cái mỏ. Hai mươi phút, phồng thêm cái đầu, còn bố thì chóng mặt phải ngồi nghỉ. Ba mươi phút, mẹ thay ca, thổi thêm cái cổ. Một bác cho thuê ghế bãi biển đi ngang, nhìn cảnh ấy, lặng lẽ mang tới một chiếc bơm điện nhỏ. Hai phút sau con vịt căng tròn. Cả nhà cảm ơn rối rít. Bông ngồi trên lưng con vịt ở chỗ nước nông ngang đầu gối bố, bố mẹ đứng hai bên giữ, cười suốt buổi chiều.
Đứng đón sóng với cái miệng mở
Tũn đứng ở chỗ nước ngang đầu gối, trong khu có cứu hộ, quay mặt ra biển, dang tay đón sóng như trong phim, miệng đang hát dở một câu. Con sóng đầu tiên chỉ tới bụng. Con thứ hai tới ngực. Con thứ ba nhỏ thôi nhưng đến đúng lúc Tũn mở miệng lấy hơi hát tiếp, thế là cả một ngụm nước mặn chát. Tũn ho sặc sụa, kính râm lệch sang một bên, tóc dính bết vào mặt. Bạn bè trên bờ quay lại được trọn vẹn. Đoạn phim ấy được đặt tên là “Ca sĩ và biển cả”, mỗi lần nhóm gặp nhau lại mở ra xem.
Phao bơi và sóng nhỏ là niềm vui, nhưng chỉ ở chỗ nước nông, trong khu có cứu hộ, có người lớn đứng bên cạnh trẻ. Ngày gió to thì phao rất dễ bị thổi trôi xa — khi ấy để phao trên bờ là tốt nhất.
Chuyện thật đằng sau: đi biển vui mà an toàn
Chỉ tắm ở khu vực có cứu hộ và làm theo hướng dẫn của ban quản lý bãi tắm. Không xuống nước khi có biển báo cấm, khi sóng lớn, trời giông hoặc đã muộn. Dòng chảy xa bờ có thể cuốn cả người bơi giỏi; nếu bị cuốn, giữ bình tĩnh, bơi song song với bờ để thoát ra rồi mới bơi vào, giơ tay gọi trợ giúp.
Trẻ em luôn có người lớn trông trực tiếp khi ở gần nước. Không giao việc trông trẻ cho trẻ lớn hơn, không trông bằng cách liếc nhìn từ xa trong lúc dùng điện thoại. Phao bơi là đồ chơi, không thay được người lớn bên cạnh.
Bôi kem chống nắng đều và bôi lại theo hướng dẫn trên sản phẩm, nhất là sau khi tắm và lau khô người. Đội mũ, mặc áo chống nắng, ngồi dưới bóng râm vào giờ nắng gắt. Uống nước đều đặn, đừng chờ khát.
Đồ đạc để xa mép nước và trong tầm mắt. Thuỷ triều lên có thể cuốn dép, túi, điện thoại để gần mép sóng. Đồ giá trị nên để lại chỗ ở hoặc mang theo túi chống nước.
Đào hố thì lấp lại, rác thì mang về. Hố cát bỏ lại có thể làm người đi dạo buổi tối hụt chân. Vỏ chai, túi ni lông để lại sẽ ra biển với con sóng tiếp theo.
Giũ cát trước khi về. Giũ kỹ giày dép, túi xách ngay trên bãi; ở nhà, giặt riêng quần áo đi biển và kiểm túi trước khi cho vào máy giặt.
Câu hỏi thường gặp
Bôi kem chống nắng thế nào cho đúng khi đi biển?
Bôi đủ lượng lên mọi vùng da hở trước khi ra nắng một lúc, không quên tai, gáy, mu bàn chân, lưng. Bôi lại theo hướng dẫn ghi trên sản phẩm, nhất là sau khi tắm hoặc ra nhiều mồ hôi. Người có da nhạy cảm nên hỏi ý kiến bác sĩ da liễu khi chọn sản phẩm.
Bị cháy nắng nhẹ sau khi đi biển thì nên làm gì?
Tránh nắng thêm, làm mát da bằng nước mát hoặc khăn mát, uống đủ nước, mặc đồ rộng thoáng. Nếu da phồng rộp nhiều, sốt, đau đầu, chóng mặt hoặc trẻ nhỏ bị cháy nắng, nên đi khám thay vì tự xử lý.
Dòng chảy xa bờ là gì và nhận biết thế nào?
Đó là dòng nước chảy mạnh từ bờ ra phía ngoài biển. Một số dấu hiệu thường được nhắc là dải nước có màu khác, ít sóng vỡ hơn hai bên, có bọt hoặc rác trôi ra xa. Cách an toàn nhất là chỉ tắm ở khu vực có cứu hộ và làm theo cảnh báo tại bãi.
Vì sao xây lâu đài cát phải dùng cát ướt?
Giữa các hạt cát ướt có những màng nước mỏng tạo lực dính, giúp cát giữ được hình dạng. Cát khô thì các hạt rời nhau nên đổ ngay; còn cát quá nhão thì nước nhiều quá, lực dính lại yếu đi. Cát ẩm vừa phải là dễ nặn nhất.
Đi biển nên ngắm bình minh hay hoàng hôn?
Tuỳ hướng của bãi biển. Phần lớn bãi biển dọc dải đất miền Trung nhìn về hướng đông nên ngắm mặt trời mọc trên mặt biển rất đẹp. Muốn ngắm mặt trời lặn trên mặt nước thì chọn bãi biển nhìn về hướng tây, hoặc ngắm hoàng hôn phía đất liền.
Có được nhặt vỏ ốc, san hô ở bãi biển mang về không?
Vỏ ốc trôi dạt thông thường thì nhiều người nhặt làm kỷ niệm, nhưng nên kiểm tra bên trong không còn con vật sống. San hô và sinh vật ở khu bảo tồn thì không nên nhặt, và nhiều nơi có quy định cấm; đọc nội quy bãi biển trước khi lấy bất cứ thứ gì.