Người nuôi mèo nào cũng từng trải qua cảnh này: bỏ cả tuần chọn một chiếc giường nệm êm cho mèo, giao hàng tới, mở ra, đặt giường vào góc đẹp nhất nhà. Mèo đi ngang qua giường, ngửi một cái cho phải phép, rồi chui thẳng vào chiếc thùng các tông vừa đựng giường và nằm đó, mắt lim dim như vừa nhận được món quà lớn nhất đời.
Dưới đây là những mẩu chuyện vui tự viết về mối tình giữa mèo và hộp giấy, nhân vật là tên giả định, mèo thì ai nuôi cũng sẽ thấy quen. Cuối bài có phần “chuyện thật đằng sau”: vì sao mèo mê hộp theo những gì người ta hiểu được tới giờ, và vài lưu ý để chiếc hộp vừa vui vừa an toàn.
Giường xịn và chiếc thùng đựng giường xịn
Nệm ba lớp, hạng thương gia
Na để dành tiền mua cho con mèo Mướp một chiếc giường hình vỏ sò, lót nệm ba lớp, viền lông mềm, đúng loại mà người bán gọi là “hạng thương gia cho mèo”. Chiều hôm ấy, giường được đặt trang trọng cạnh cửa sổ. Mướp nhìn giường, nhìn Na, rồi nhảy vào chiếc thùng giấy còn vương mấy mẩu xốp, xoay hai vòng, nằm xuống và ngủ một mạch tới tối. Ba tuần sau, chiếc giường vỏ sò vẫn tinh tươm như mới, chỉ có một vị khách duy nhất từng nằm thử: Na, lúc ngồi xuống sàn ngắm mèo ngủ trong thùng rồi thiếp đi lúc nào không biết.
Đặt giường vào trong thùng
Bin nghĩ ra một kế: nếu mèo thích thùng, vậy thì đặt luôn chiếc giường nệm vào trong thùng. Con mèo Bơ ngó vào, thấy chiếc nệm chiếm gần hết chỗ, bèn quay ra nằm lên… nắp thùng vừa cắt rời, đang nằm phẳng trên sàn. Bin lại lấy nệm ra, để thùng trống như cũ. Bơ lập tức chui vào thùng. Cả nhà kết luận rằng với Bơ, chiếc nệm không phải chỗ nằm mà là thứ làm hỏng một chiếc hộp đang rất đẹp.
Có lẽ không ngành hàng nào bị khách hàng từ chối thẳng thừng như giường cho mèo: người trả tiền rất hài lòng, còn người dùng thì chọn bao bì.
Hộp càng nhỏ, mèo càng quyết tâm
Hộp giày cỡ trẻ em
Con mèo Gạo nặng gần năm ký, tròn như bao gạo đúng như tên. Hôm ấy Tũn mua đôi dép cho em gái, bỏ lại cái hộp giày cỡ trẻ em trên sàn. Gạo đi vòng quanh hộp, đo đạc bằng ánh mắt, rồi bước vào bằng hai chân trước, sau đó hai chân sau, rồi từ từ ngồi xuống. Kết quả là một nửa con mèo nằm trong hộp, nửa còn lại tràn ra bốn phía như chiếc bánh bao bị nặn quá tay. Gạo vẫn ngồi đó với vẻ mặt mãn nguyện. Theo Gạo, quan trọng là mình đã vào được hộp, còn hộp chứa được bao nhiêu phần mình thì là chuyện của hộp.
Nắp hộp khăn giấy
Chị Hoa vừa dùng hết hộp khăn giấy, xé phần nắp ra định bỏ đi, đặt tạm lên bàn. Chưa đầy năm phút sau, con mèo Su đã đứng ngay trên cái nắp mỏng dính ấy, bốn chân dồn sát vào nhau cho vừa đúng hình chữ nhật, giữ thăng bằng như một diễn viên xiếc. Su không ngồi được, không nằm được, chỉ đứng. Nhưng đứng rất tự hào. Chị Hoa đành để cái nắp đó lại trên bàn thêm hai ngày, vì đó là lần đầu tiên trong tuần Su chịu ngồi yên một chỗ lâu như vậy.
Với mèo, kích thước của chiếc hộp dường như chỉ là một gợi ý, không phải một giới hạn.
Không có hộp thì “vẽ” hộp
Vòng băng dính trên sàn
Khoa đọc được trên mạng một chuyện truyền miệng: dán băng dính thành hình vuông trên sàn thì mèo sẽ vào ngồi giữa. Khoa nửa tin nửa ngờ, dán thử một ô vuông bằng băng dính giấy giữa phòng khách. Con mèo Mực đi ngang, nhìn, rồi bỏ đi. Khoa thở dài, quên luôn chuyện đó. Tới tối về, Khoa thấy Mực ngồi chễm chệ đúng giữa ô vuông, đuôi quấn quanh chân, nhìn Khoa như muốn nói đây là chỗ của mình từ trước tới giờ. Khoa không biết đó là khoa học hay là tình cờ — mà Mực thì không bao giờ trả lời phỏng vấn.
Túi giấy, vali và cái chậu giặt
Nhà Bin không có thùng giấy nào thì mèo tự tìm “hộp” thay thế: túi giấy đựng bánh mì, chiếc vali đang mở để xếp đồ, cái chậu nhựa vừa giặt xong úp nghiêng phơi nắng, thậm chí cả cái mũ bảo hiểm đặt ngửa trên ghế. Mỗi khi trong nhà có một thứ gì có thành bao quanh và một khoảng trống ở giữa, chưa đầy mười phút sau là có mèo ở trong đó. Mẹ Bin bảo con mèo nhà này có năng khiếu kiến trúc: nhìn đâu cũng thấy “không gian sống tiềm năng”.
Chuyện mèo ngồi vào ô vuông vẽ trên sàn vẫn chủ yếu là chuyện kể của người nuôi; có con ngồi, có con mặc kệ. Còn chuyện mèo tìm chỗ có thành bao quanh để nằm thì ai nuôi mèo cũng thấy hằng ngày.
Ngày dọn nhà và cuộc chiến với thùng giấy
Thùng nào cũng có người ở
Nhà Tèo chuyển nhà, cả nhà gom được hai mươi chiếc thùng giấy để đóng đồ. Đối với con mèo Đậu, đó là ngày hội lớn nhất đời. Tèo xếp sách vào thùng số một thì Đậu chui vào thùng số hai. Tèo bế Đậu ra để xếp bát đĩa vào thùng số hai thì Đậu đã nằm sẵn trong thùng số ba. Cả buổi sáng, mỗi chiếc thùng đều phải qua một bước kiểm tra trước khi đóng: nhìn vào trong, gọi tên Đậu, sờ tay xuống đáy. Bố Tèo nói đùa rằng nhà mình không chuyển nhà, nhà mình đang chuyển mèo từ thùng này sang thùng khác.
Thùng cuối cùng không được dán
Lúc chuyển đồ tới nhà mới, mọi thùng đều đã mở, đồ đã bày ra, chỉ còn lại một thùng rỗng ở góc phòng. Mẹ Tèo định gấp lại cho gọn. Đậu đã nằm trong đó, ngủ say sưa, cái đuôi thò ra ngoài một khúc. Cả nhà nhìn nhau và thống nhất một quyết định quan trọng đầu tiên ở ngôi nhà mới: chiếc thùng ấy được giữ lại. Nó vẫn nằm ở góc phòng đến tận bây giờ, đã rách một góc, đã được dán lại hai lần, và là món “đồ nội thất” được dùng nhiều nhất trong nhà.
Chuyện vui ở đây đi kèm một thói quen rất nghiêm túc: ngày dọn nhà, nhìn vào trong mọi chiếc thùng trước khi dán băng dính hay xếp lên xe.
Pháo đài các tông và những người thợ xây thất vọng
Lâu đài ba tầng có cửa sổ
Anh Khoa xem video người ta làm nhà cho mèo bằng thùng giấy, quyết tâm làm một tòa lâu đài ba tầng: có cửa ra vào, cửa sổ tròn, cầu thang bằng các mẩu thùng dán chồng lên nhau, tầng thượng có mái. Anh cắt dán suốt một ngày chủ nhật, tay đầy vết xước giấy. Xong việc, anh đặt lâu đài giữa phòng khách, gọi mèo ra khánh thành. Con mèo nhìn lâu đài một lúc, rồi chui vào… cái thùng nhỏ đựng kéo, băng dính và giấy vụn mà anh vừa dùng để làm lâu đài. Chiếc lâu đài sau đó trở thành nơi con mèo thứ hai trong nhà dùng để ngủ trưa — nên công sức của anh Khoa cũng không phí hoàn toàn.
Hai con mèo, một chiếc hộp
Nhà Na nuôi hai mèo, Mướp và Mun. Một hôm có hai chiếc hộp giống hệt nhau đặt cạnh nhau. Lẽ ra mỗi con một hộp là xong. Nhưng không, cả hai cùng muốn đúng một hộp, hộp bên trái. Mun vào trước, Mướp ngồi canh bên ngoài. Mun ra uống nước, Mướp lập tức nhảy vào. Hộp bên phải vẫn trống suốt cả buổi, như một chiếc ghế không ai thèm ngồi trong phòng chờ. Tới tối, Na thấy cả hai cùng chen trong hộp bên trái, một con nằm đè lên con kia, vẻ mặt khó chịu nhưng nhất quyết không con nào chịu nhường.
Muốn biết chiếc hộp nào “đẹp” theo mắt mèo thì không có công thức nào cả; chỉ có cách đặt ra rồi chờ xem.
Chuyện thật đằng sau: vì sao mèo mê hộp giấy, và dùng hộp sao cho an toàn
Hộp là một chỗ trốn có thành chắn. Cách giải thích được nhắc nhiều nhất là mèo vừa là thợ săn vừa là con vật nhỏ có thể bị con khác săn, nên một chỗ kín có thành bao quanh cho chúng cảm giác được che chắn: nhìn ra được mà ít bị nhìn thấy. Có nghiên cứu quan sát mèo mới đưa vào trại tạm giữ cho thấy con được có hộp để trốn thường bình tĩnh lại nhanh hơn trong những ngày đầu. Đây là kết quả về giai đoạn làm quen chỗ mới, không phải lời khẳng định cho mọi con mèo.
Hộp giấy giữ ấm. Mèo nói chung thích chỗ ấm hơn mức người thấy dễ chịu, và giấy các tông giữ hơi ấm cơ thể khá tốt. Đó cũng là lý do mèo hay nằm trên nắp máy tính, cạnh tủ lạnh hay ở vệt nắng trên sàn.
Hộp mới là một thứ lạ cần khám phá. Mùi mới, tiếng sột soạt, chỗ lạ trong lãnh thổ quen: với một con vật tò mò, đó là lý do đủ để vào xem. Nhiều người nuôi thấy mèo chán chiếc hộp cũ sau một thời gian rồi lại mê chiếc mới.
Kiểm hộp trước khi dán, trước khi bỏ đi. Nhìn vào trong mọi thùng trước khi dán băng dính, gấp lại hay đem ra chỗ thu gom. Thùng cũ gửi đi xa hay xếp lên xe mà quên kiểm là chuyện không còn vui.
Dọn ghim, băng dính và dây buộc. Gỡ ghim kim loại, băng dính dày, dây nhựa buộc thùng và xốp vụn trước khi cho mèo chơi, vì mèo hay cắn, nhai mép hộp. Túi ni lông thì cất riêng, không để mèo chui vào.
Khoét cửa, đặt khăn cũ, thay hộp khi rách. Hộp có hai lối vào giúp con nhút nhát yên tâm hơn; một chiếc khăn có mùi quen làm hộp thành chỗ ngủ. Còn chiếc giường xịn thì có thể đặt vào chỗ mèo hay nằm, phủ một lớp áo cũ của chủ — nhiều con nhận giường theo cách đó.
Câu hỏi thường gặp
Mèo nào cũng thích chui vào hộp phải không?
Phần lớn mèo tỏ ra tò mò với hộp, nhưng mức độ khác nhau theo từng con, theo tuổi và tính cách. Có con chỉ ngửi qua, có con ngày nào cũng ngủ trong hộp. Không thích hộp cũng không phải dấu hiệu bất thường, mỗi con có chỗ an toàn riêng của nó.
Mèo ngủ trong hộp suốt ngày có sao không?
Mèo vốn ngủ nhiều, nên ngủ trong hộp không đáng lo nếu mèo vẫn ăn uống, đi vệ sinh và chơi bình thường. Nếu con mèo vốn hoạt bát bỗng trốn kỹ, bỏ ăn hoặc không muốn ra, đó là thay đổi đáng để ý và nên hỏi bác sĩ thú y.
Làm sao để mèo chịu nằm giường mới mua?
Đặt giường vào đúng chỗ mèo hay nằm, phủ lên một chiếc áo cũ có mùi chủ, có thể đặt giường vào trong thùng hoặc chọn loại có thành cao. Cho thời gian vài ngày, không bế mèo ép vào giường vì mèo dễ nhớ chỗ đó là nơi khó chịu.
Thùng giấy có làm mèo bị bẩn hay mang mầm bệnh vào nhà không?
Thùng giao hàng đã đi qua nhiều nơi, nên để thùng thoáng khí một lúc, lau bụi bên ngoài, gỡ băng dính và xốp vụn trước khi cho mèo dùng. Thùng bị ướt, ẩm mốc hoặc dính dầu thì bỏ đi, dùng thùng khô và sạch.
Vì sao mèo thích ngồi trên giấy, trên bàn phím hơn chỗ khác?
Có nhiều cách giải thích: chỗ đó ấm, chỗ đó có mùi chủ, hoặc đó là chỗ chủ đang chú ý nên mèo đến để được chú ý theo. Thường không chỉ một lý do, và với từng con mèo thì tỷ lệ giữa các lý do cũng khác.
Có nên cho mèo con chơi trong thùng giấy không?
Được, nếu thùng sạch, đã gỡ ghim, băng dính và dây buộc, và đặt ở chỗ không bị đè, không bị đóng nắp. Với mèo con nhỏ, chọn thùng thấp để dễ ra vào và để mắt tới khi mèo đang chơi, vì mèo con hay cắn xé mọi thứ.
