Cây xăng là nơi mọi người đi xe máy đều ghé, thường vào lúc vội nhất. Vài phút đứng trong hàng chờ đủ để thấy đủ kiểu người: người mở cốp tìm nắp bình, người lục túi tìm tiền, người nói "đổ đầy" khi bình còn gần đầy, người đến nơi với kim xăng đã nằm sát vạch đỏ từ ba hôm trước.
Mười một mẩu chuyện vui tự viết dưới đây xoay quanh những phút ấy. Nhân viên cây xăng trong chuyện nhanh nhẹn và tốt bụng, có người nhớ cả thói quen của khách quen. Cái đáng cười là những lúng túng nho nhỏ của người đi đổ xăng. Cuối bài có phần chuyện thật đằng sau: vài điều nên nhớ để đổ xăng nhanh và an toàn.
Nắp bình xăng ở đâu
Mỗi đời xe giấu nắp bình xăng ở một chỗ khác, như thể muốn thử trí nhớ chủ nhân.
Chiếc xe mới và nắp bình bí ẩn
Tũn vừa đổi sang một chiếc xe tay ga mới. Lần đầu đi đổ xăng, Tũn mở yên xe ra, trong cốp chỉ có áo mưa và chiếc mũ, không thấy nắp bình đâu. Tũn đóng yên, nhìn quanh thân xe, nhìn cả dưới gầm, trong khi hàng xe phía sau bắt đầu dài thêm.
Chị nhân viên mỉm cười, cúi xuống bấm một nút nhỏ ở phía trước chỗ để chân, một nắp nhựa bật ra, nắp bình xăng nằm ngay đó. Chị bảo: "Dòng xe này để nắp ở trước em ạ, tuần nào cũng có vài người mở yên như em." Tũn cảm ơn, về nhà đọc kỹ sách hướng dẫn, việc mà lẽ ra Tũn phải làm từ hôm mua xe.
Chìa khoá ở trong ổ, xe vẫn nổ máy
Bin đến lượt, vội mở yên nhưng yên không mở được. Bin vặn chìa, bấm nút, giật nhẹ yên, vẫn không ăn thua. Anh nhân viên nhắc nhẹ: "Anh tắt máy trước đã anh ơi." Bin nhìn xuống, xe vẫn đang nổ máy rì rì, chìa vẫn ở vị trí mở máy.
Bin tắt máy, yên bật mở ngay, nắp bình hiện ra. Anh nhân viên vừa đổ xăng vừa nói: "Tắt máy rồi mới đổ xăng cho an toàn anh ạ, xe nào giờ cũng gần như thế cả." Bin gật đầu lia lịa, thầm cảm ơn chiếc xe đã thông minh hơn chủ mình một chút.
Kim xăng và những niềm tin
Vạch đỏ vẫn còn đi được
Kim xăng xe Mít đã chạm vạch đỏ từ thứ Hai. Mít tin rằng dưới vạch đỏ vẫn còn một khoảng bí mật đủ để đi thêm vài hôm. Thứ Ba vẫn chạy được, thứ Tư vẫn chạy được, Mít càng tin chắc. Sáng thứ Năm, xe ho khục khục rồi tắt máy, cách cây xăng gần nhất đúng hai cây số.
Mít dắt xe dưới nắng sớm, vừa dắt vừa đếm từng cột điện. Đến nơi, chị nhân viên nhìn Mít mồ hôi nhễ nhại, rót cho một cốc nước từ bình của cây xăng. Mít uống xong, nói: "Từ nay em đổ xăng lúc kim còn một phần tư." Chị gật gù: "Câu đó tuần nào chị cũng nghe vài lần."
Động viên chiếc xe
Na thấy kim xăng tụt sát vạch đỏ khi còn cách cây xăng khoảng một cây số. Na bắt đầu nói chuyện với xe: "Cố lên, sắp tới rồi", "Ngoan, qua cái đèn này là có xăng". Người đi bên cạnh dừng đèn đỏ quay sang nhìn, Na mỉm cười như không có chuyện gì.
Xe chạy vào cây xăng và tắt máy ngay trước cột bơm, như đã tính toán từ trước. Na vỗ nhẹ lên yên: "Giỏi lắm." Anh nhân viên bật cười, bảo trong mấy năm làm ở đây đây là lần đầu thấy khách cảm ơn xe. Na đáp rằng xe đã cố gắng đến giọt cuối cùng, cảm ơn một câu cũng đáng.
Đổ đầy, đổ chẵn và đổ bao nhiêu
Đổ đầy bình gần đầy
Tèo có thói quen ghé cây xăng mỗi khi đi ngang, bất kể kim chỉ bao nhiêu. Hôm ấy hàng chờ dài, Tèo xếp hàng gần mười phút, đến lượt hùng hồn nói: "Đổ đầy chị ơi." Chị nhân viên mở nắp, nhìn vào, đổ chưa tới nửa lít đã đầy tràn miệng.
Chị đọc số tiền, Tèo trả, người xếp hàng phía sau thở dài nhẹ nhõm. Tèo đứng dắt xe ra, ngượng ngùng nhìn cái hàng dài vừa chờ mình. Từ đó Tèo có quy tắc mới: nhìn kim trước khi nhìn cây xăng, kim chưa xuống nửa thì cứ đi thẳng, không cần ghé vào chào hỏi.
Con số quen thuộc
Bống đổ xăng ở cùng một cây xăng gần nhà suốt ba năm, lần nào cũng đổ một số tiền chẵn như nhau. Một hôm Bống vừa dừng xe, chưa kịp mở miệng, anh nhân viên đã cầm vòi bơm và hỏi: "Như mọi khi hả em?" Bống gật đầu, còn ngạc nhiên hơn cả khi được người quen chào.
Hôm sau Bống thử đổ khác số tiền, anh nhân viên đổ theo thói quen, rồi dừng lại kịp lúc khi Bống nói. Hai bên cùng cười. Bống bảo có cảm giác như cây xăng là quán cà phê quen, chỉ khác là ở đây người ta nhớ số tiền, còn quán cà phê nhớ mình uống ít đá hay nhiều đá.
Trả tiền, thối tiền và những túi áo
Khoảnh khắc trả tiền xăng ngắn, nhưng đủ để lộ ra thói quen cất tiền của từng người.
Tờ tiền trong túi áo mưa
Khoai đổ xăng xong, lục ví thì nhớ ra ví để ở nhà. Khoai lục túi quần, túi áo, rồi cuối cùng nghĩ tới chiếc áo mưa trong cốp. Trong túi áo mưa có một tờ tiền gấp làm tư, từ mùa mưa năm ngoái, vừa đủ trả tiền xăng hôm ấy.
Khoai đưa tờ tiền ra như đưa một món quà từ quá khứ. Chị nhân viên nhận, cười bảo: "Vậy là năm ngoái em đã lo cho năm nay rồi." Kể từ bữa đó Khoai cố tình để một tờ tiền nhỏ trong túi áo mưa, gọi là quỹ khẩn cấp, và cứ mỗi lần mở cốp thấy nó lại yên tâm hơn hẳn.
Đợi máy quét
Na định chuyển khoản trả tiền xăng, mở điện thoại thì mạng chập chờn. Màn hình quay vòng mãi, Na cười trừ với anh nhân viên, anh bảo cứ từ từ. Phía sau, một chú giơ tay hỏi: "Có cần chú trả trước cho cháu không?"
Đúng lúc đó giao dịch thành công, Na cảm ơn chú rối rít. Chú xua tay: "Ai cũng có lúc mạng nó dỗi, cháu ạ." Na đi ra, nghĩ rằng ở hàng chờ đổ xăng, người ta vội nhưng vẫn kịp tử tế với nhau, và lần sau sẽ mang thêm ít tiền mặt cho chắc.
Khi cây xăng ở ngay trước mặt mà chưa tới được
Có những cây xăng nhìn thấy rõ mà chưa tới được, và có những bài học về cây xăng chỉ học được bằng đôi chân.
Cây xăng bên kia dải phân cách
Xe Bin hết xăng trên một đại lộ có dải phân cách cứng ở giữa. Bin dắt xe được năm trăm mét thì nhìn thấy một cây xăng sáng đèn, nhưng ở bên kia dải phân cách. Bin đứng nhìn cây xăng như nhìn một hòn đảo, và quyết định đi tiếp tìm chỗ quay đầu hợp lệ.
Chỗ quay đầu cách thêm gần một cây số. Bin dắt xe qua, dắt ngược lại, cuối cùng đến cây xăng sau hơn hai mươi phút. Anh nhân viên nghe kể, bảo may mà Bin không dắt xe băng qua dải phân cách. Bin nói thật là có nghĩ tới, nhưng nhìn dòng xe chạy nhanh thì thôi ngay. Đi xa hơn một chút mà về nhà an toàn vẫn hơn.
Cây xăng làm nơi hẹn
Nhóm của Mít đi chơi xa, hẹn nhau tập trung ở cây xăng đầu đường quốc lộ. Đến nơi mới biết đầu đường có hai cây xăng, cách nhau một ngã ba. Nửa nhóm đứng ở cây xăng thứ nhất, nửa nhóm đứng ở cây xăng thứ hai, ai cũng nghĩ nhóm kia đến muộn.
Sau mười phút gọi điện qua lại, hai nửa nhóm gặp nhau ở ngã ba giữa hai cây xăng. Cả nhóm quyết định đổ xăng luôn cho đỡ phí công. Mít bảo hôm ấy cả nhóm chưa đi được cây số nào đã có một chuyện để kể suốt chuyến.
Bình xăng của bố
Bố của Tũn có một quy tắc bất di bất dịch: kim xăng xuống nửa là đi đổ. Tũn hay trêu bố cẩn thận quá. Một tối mưa, xe Tũn hết xăng giữa đường, gọi bố. Bố chạy tới, không nói gì nhiều, chỉ dẫn Tũn tới cây xăng gần nhất và đứng chờ. Sau lần ấy Tũn không trêu nữa, và kim xăng xe Tũn chưa bao giờ xuống quá nửa.
Có lần Tũn hỏi bố sao không nói gì hôm ấy, không mắng lấy một câu. Bố bảo: "Dắt xe hai cây số dưới mưa là bài học rồi, bố nói thêm thì con chỉ nhớ lời bố, không nhớ cái kim xăng." Tũn kể chuyện này cho em trai khi em bắt đầu đi xe, và lần đầu tiên thấy mình nói giọng giống hệt bố.
Chuyện thật đằng sau: đổ xăng nhanh và an toàn
Tắt máy trước khi đổ xăng. Đây là quy định an toàn ở các cây xăng, và nhiều dòng xe tay ga không cho mở yên khi máy đang nổ. Tắt máy, rút chìa nếu cần mở nắp bằng chìa, đợi nhân viên đổ xong rồi mới khởi động lại.
Không hút thuốc, hạn chế dùng điện thoại sát cột bơm. Hơi xăng rất dễ bắt lửa. Cây xăng nào cũng cấm hút thuốc và lửa; nghe gọi điện thì có thể dắt xe ra khỏi khu vực cột bơm rồi hãy nghe.
Biết nắp bình xe mình ở đâu trước khi tới lượt. Mỗi dòng xe một kiểu: dưới yên, phía trước chỗ để chân, hay nắp riêng trên thân. Chuẩn bị sẵn chìa và mở sẵn khi đã dừng hẳn giúp hàng chờ đi nhanh hơn.
Đổ khi kim còn khoảng một phần tư. Kim xăng là ước lượng, khoảng dưới vạch đỏ ở mỗi xe khác nhau và không ai nên thử giới hạn đó. Đổ sớm giúp bạn không phải dắt xe giữa đường, nhất là ban đêm hoặc trời mưa.
Hết xăng giữa đường thì dắt sát lề. Bật xi nhan, dắt xe sát lề phải, không dắt băng qua dải phân cách hay ngược chiều trên đường lớn. Tìm chỗ quay đầu hợp lệ hoặc nhờ người nhà mang xăng đến bằng can chuyên dụng.
Mang theo một phương án trả tiền dự phòng. Một ít tiền mặt cất riêng giúp khi quên ví hay mạng chập chờn lúc chuyển khoản.
Câu hỏi thường gặp
Vì sao phải tắt máy khi đổ xăng?
Khi đổ xăng, hơi xăng bay ra quanh miệng bình. Động cơ đang nổ có bộ phận nóng và hệ thống điện, có thể làm tăng nguy cơ bắt lửa. Tắt máy là quy định an toàn ở cây xăng và cũng là thói quen tốt cho chính người đổ.
Kim xăng chạm vạch đỏ thì còn đi được bao xa?
Tuỳ dòng xe, dung tích bình, cách chạy và địa hình, không có con số chung. Vạch đỏ chỉ là lời nhắc nên đổ xăng sớm. Chạy tiếp với hy vọng còn đủ dễ dẫn tới dắt bộ giữa đường, có khi vào lúc trời tối hay mưa.
Hết xăng giữa đường thì nên làm gì?
Bật xi nhan, tấp sát lề phải, dắt xe theo đúng chiều đường đến cây xăng gần nhất. Không dắt xe băng qua dải phân cách hay đi ngược chiều. Nếu quá xa, nhờ người thân mang xăng đến bằng can chuyên dụng, không dùng chai nhựa đựng nước.
Có nên đổ đầy bình mỗi lần không?
Đổ đầy giúp ít phải ghé cây xăng, nhưng nên dừng khi vòi bơm tự ngắt, không cố đổ tràn lên miệng bình. Xăng tràn ra vừa phí vừa có thể bắn lên thân xe nóng. Nếu bình còn hơn nửa, có thể chờ lần sau.
Kể chuyện vui ở cây xăng có cần tránh điều gì?
Tránh đùa về cháy nổ, hút thuốc hay nghịch lửa ở cây xăng như chuyện vô hại, và không chê nhân viên cây xăng. Cái vui nên nằm ở sự lúng túng của người đi đổ xăng như quên nắp bình, quên ví, tin vào vạch đỏ.
Làm sao biết nắp bình xăng của xe mình nằm ở đâu?
Xem sách hướng dẫn đi kèm xe hoặc hỏi cửa hàng khi mua. Với xe tay ga, nắp có thể ở dưới yên hoặc phía trước chỗ để chân, mở bằng nút hay bằng chìa. Tự mở thử một lần ở nhà sẽ đỡ lúng túng khi đứng ở cột bơm.
